به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، طبق برنامه ملی بازسازی و بازتوانی مدیریت بحران کشور ، فرآیند بازسازی واحدهای مسکونی ، با تخریب و آواربرداری آغاز میشود و با سپری شدن مراحل ارزیابی خسارت و تشکیل پرونده ، همکاری در فرآیند آواربرداری ، پیگیری دریافت تسهیلات و مجوزها ، شروع عملیات ساختوساز (بازسازی) انجام می شود .
پس از وقوع سانحه و تخریب منازل مسکونی ، فرآیند بازسازی با اقدامات مشخصی آغاز میشود که از ارزیابی خسارت و آواربرداری تا دریافت تسهیلات و شروع عملیات ساختوساز را در بر میگیرد . بر اساس اسناد بالادستی نظام مدیریت بحران کشور ، شهروندان در این مسیر با همراهی دفاتر خدماترسانی محله و مطابق با چارچوبهای ابلاغی ، گام برمیدارند .
پس از ابلاغ ضابطه «دستورالعمل مدیریت آوار» از سوی معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور به دستگاههای اجرایی ، مهندسان مشاور و پیمانکاران ، اصول و مبانی مدیریت آوار ؛ انواع آوار و برآورد حجم و وزن آوار ؛ شناسایی آوار خطرناک و نحوه مدیریت و امحای آن ؛ فرایند مدیریت آوار ؛ بازیافت به عنوان رویکردی پایدار در مدیریت آوار ؛ تجهیزات و ماشینآلات مورد نیاز برای مدیریت آوار و دیگر اقدامات مورد نیاز تشریح شد .
طی این دستورالعمل ، سازمان مدیریت بحران و بنیاد مسکن متولی اجرای برنامه ملی بازسازی و بازتوانی شدهاند و باید طبق برنامه ابلاغی در این زمینه اقدام کنند .
بر اساس برنامه ملی بازسازی و بازتوانی مدیریت بحران کشور ، فرآیند بازسازی پس از سانحه ، با تخریب و آواربرداری آغاز میشود . این مرحله ، که پس از پایان دوران اولیه پاسخ به بحران (عملیات امداد و نجات) صورت میگیرد ، اولین گام برای شروع عملیات ساختوساز جدید، بازیافت مصالح قابل استفاده و همچنین دپوی ایمن آوار است .
اقدامات کلیدی برای شهروندان پس از تخریب منزل :
۱. ارزیابی خسارت و تشکیل پرونده :
اولین گام برای هر خانوادهای که منزلش دچار تخریب شده ، ثبت خسارت و تشکیل پرونده است . این فرآیند به طور معمول از طریق دفاتر خدماترسانی محله انجام میشود . این دفاتر ، به عنوان رابط اصلی بین مردم و نهادهای مسئول ، در تمام مراحل ، از جمله ارزیابی اولیه خسارت، همراهی میکنند .
۲. همکاری در فرآیند آواربرداری :
پس از ارزیابی اولیه ، عملیات تخریب و آواربرداری آغاز میشود . مطابق با شیوهنامه اجرایی عملیات تخریب و آواربرداری ساختمانهای آسیبدیده ، این فرآیند باید تحت نظر مسئول پروژه تخریب و بر اساس طرح تخریب مدون انجام شود . اگرچه مسئولیت اصلی این عملیات بر عهده دستگاههای اجرایی و پیمانکاران است ، اما همکاری و هماهنگی مالکان با تیمهای اجرایی ، بهویژه در خصوص تعیین محلهای احتمالی برای بازیافت مصالح و یا تخلیه ایمن منطقه ، میتواند به پیشبرد سریعتر و ایمنتر فرآیند کمک کند .
۳. پیگیری دریافت تسهیلات و مجوزها :
با توجه به اینکه آواربرداری سرآغاز بازسازی است ، مالکان خانههای تخریبشده باید به طور فعال پیگیر دریافت تسهیلات بانکی و وامهای کمبهره مربوط به بازسازی باشند . این تسهیلات به طور معمول پس از تأیید خسارت و در قالب برنامههای ملی بازسازی ، توسط دولت و بانکها ارائه میشود . همچنین ، برای شروع عملیات ساختوساز جدید، نیاز به دریافت مجوزهای لازم از شهرداریها و سایر مراجع ذیصلاح است . دفاتر خدماترسانی محله و یا ادارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی (بسته به ساختار منطقهای) راهنماییهای لازم را در این خصوص ارائه میدهند .
۴. شروع عملیات ساختوساز (بازسازی) :
پس از تکمیل فرآیند آواربرداری ، دریافت تسهیلات و مجوزها ، مرحله ساختوساز و بازسازی منزل آغاز میشود . در این مرحله ، لازم است مالکان با مهندسان مشاور و پیمانکاران طرف قرارداد ، مطابق با ضوابط فنی و اجرایی ، نسبت به احداث بنای جدید اقدام کنند . شیوهنامه اجرایی تخریب و آواربرداری و همچنین سایر ضوابط فنی مرتبط ، چارچوبهای لازم برای این مرحله را نیز تعیین میکنند (مانند رعایت اصول ایمنی ، استفاده از مصالح استاندارد و نظارت فنی) .
نقش نهادها و مسئولیتهای کلیدی :
دفاتر خدماترسانی محله : همراهی مردم در ارزیابی خسارت، پیگیری مراحل اداری و ارائه راهنماییهای اولیه .
دستگاههای اجرایی و سازمان برنامه و بودجه : تدوین ضوابط و دستورالعملهای اجرایی (مانند شیوهنامه تخریب و آواربرداری ، دستورالعمل مدیریت آوار) ، نظارت بر اجرای صحیح فرآیندها و تخصیص اعتبارات لازم .
نهادهای مالی (بانکها) : پرداخت تسهیلات کمبهره به آسیبدیدگان برای بازسازی .
شهرداریها و مراجع صدور پروانه : ارائه مجوزهای لازم برای شروع عملیات ساختوساز .
مهندسان مشاور و پیمانکاران : اجرای فنی عملیات تخریب ، آواربرداری و ساختوساز مطابق با استانداردها و ضوابط .
تأکید بر مدیریت آوار:
لازم به ذکر است که فرآیند آواربرداری فقط به پاکسازی محل محدود نمیشود . دستورالعمل مدیریت آوار بر جنبههای فنی ، زیستمحیطی ، ایمنی ، اجتماعی و اقتصادی تأکید دارد و شامل تعیین محلهای جمعآوری ، بازیافت ، دپو و امحای آوار است . تلاش برای بازیافت مصالح از آوار ، یکی از رویکردهای پایدار در مدیریت آوار است که میتواند بخشی از هزینههای بازسازی را کاهش دهد .
در پایان این گزارش ایرنا آمده است ، شهروندان با طی کردن این مراحل و همکاری با نهادهای مربوطه ، میتوانند فرآیند بازسازی منازل تخریبشده خود را با سرعت و کیفیت مطلوب به سرانجام برسانند .
