به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، عضو هیاتمدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران با تأکید بر اهمیت مشارکت شهروندان در فرآیند برنامهریزی و اجرای طرحهای توسعه شهری ، گفت : کمتوجهی به جایگاه مردم بهعنوان ذینفعان اصلی ، یکی از عوامل مؤثر در کاهش میزان تحققپذیری طرحهای شهری در کشور به شمار میرود .
فریدون بابایی اقدم عضو هیاتمدیره شرکت در تشریح ساختار نظام شهرسازی کشور اظهار داشت : در ادبیات برنامهریزی شهری ، نظام شهرسازی را میتوان در قالب مثلثی متشکل از «نهادهای متولی و تصمیمگیر» ، «طرحهای توسعه شهری» و «مردم بهعنوان ذینفعان اصلی» تبیین کرد . هر یک از اضلاع این مثلث نقش تعیینکنندهای در کارآمدی نظام برنامهریزی و مدیریت شهری دارند و غفلت از هر یک از آنها میتواند فرآیند تحقق اهداف طرحهای توسعه شهری را با چالش مواجه سازد .
وی با اشاره به تجربه شهرهای مختلف کشور افزود : بررسی روند تهیه ، تصویب و اجرای طرحهای هادی ، جامع و تفصیلی شهری نشان میدهد که در بسیاری از موارد ، جایگاه مردم در این فرآیندها به صورت نظاممند مورد توجه قرار نگرفته است . در حالی که شهروندان اصلیترین ذینفعان مداخلات کالبدی در شهر محسوب میشوند ، در عمل سهم محدودی در فرایندهای تبیین، اقناع و همراهسازی با طرحهای توسعه شهری داشتهاند .
بابایی اقدم ادامه داد : این شکاف ارتباطی موجب شده است که در بسیاری از موارد ، الگوی کالبدی تحققیافته در شهرها با چارچوبهای پیشبینیشده در اسناد مصوب توسعه شهری فاصله داشته باشد ؛ بهگونهای که شبکه معابر و سازمان فضایی شهرها در موارد متعددی با انحراف از خطوط پروژه و برهای اصلاحی مصوب شکل گرفته است .
وی با اشاره به محتوای فنی طرحهای توسعه شهری تصریح کرد : در اسناد فنی طرحهای هادی و تفصیلی ، مهندسان مشاور بر اساس شرح خدمات ابلاغی ، حتی برای کمعرضترین گذرها نیز پروفیلهای عرضی دقیق طراحی میکنند . در این پروفیلها ، متناسب با ویژگیهای توپوگرافی و ابعاد گذر ، اجزایی نظیر مسیر سواره ، پیادهرو ، حریم تأسیسات شهری ، فضای سبز خطی و شبکه هدایت و دفع آبهای سطحی پیشبینی میشود . با این حال ، در مرحله اجرا ، شهرداریها بهعنوان نهاد مجری ، در موارد متعددی به دلیل محدودیتهای اجرایی و نیز دشواری در جلب همراهی مالکان ، ناگزیر از عدول از جزئیات فنی پیشبینیشده در طرح میشوند .
این مدیر حوزه بازآفرینی شهری در تشریح نمونهای از این وضعیت گفت : در جریان بازدید میدانی از شهر تخت سلیمان مشاهده کردم که در فرآیند اجرای طرحهای مسیرگشایی ، به دلیل محدودیتهای ناشی از عدم تأمین کامل برهای اصلاحی ، جداول بتنی شبکه هدایت آبهای سطحی در مجاورت دیواره املاک مستقر شده است ؛ این اقدام با این فرض صورت گرفته که در آینده و همزمان با نوسازی پلاکهای مجاور ، امکان اصلاح تدریجی مقطع عرضی معبر فراهم شود .
بابایی اقدم در پایان با تأکید بر ضرورت تقویت رویکردهای مشارکتی در مدیریت شهری خاطرنشان کرد : به نظر میرسد شهرداریها و شوراهای اسلامی شهر ، بهویژه در شهرهای دارای بافتهای فرسوده و ناکارآمد ، لازم است سازوکارهای نهادی مشخصی برای «تبیین ، اطلاعرسانی و جلب مشارکت ذینفعان محلی» در فرآیند اجرای طرحهای توسعه شهری پیشبینی کنند، بدون شک تقویت ادبیات تسهیلگری اجتماعی و شکلدهی به گفتوگوی مؤثر میان مدیریت شهری و شهروندان، میتواند نقش قابل توجهی در افزایش میزان تحققپذیری و پایداری طرحهای توسعه شهری ایفا کند .
