
به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، نماینده کارگروه تاب آوری در صنعت ساختمان با اشاره به بحرانهای ناشی از جنگ ، تحریم و نوسانات ارزی ، از ضرورت عبور صنعت ساختمان از الگوی سنتی به سمت پادشکنندگی خبر داد و گفت : کارگروه تخصصی با حمایت معاونت مسکن و ساختمان و با مشارکت تشکلهای صنفی ، نقشه راه ۱۰ ساله این تحول را تدوین کرده است .
امیدرضا ریاحی نماینده کارگروه تاب آوری در صنعت ساختمان در نشست هم اندیشی تشکل های حوزه ساختمان و مسکن با وزیر راه و شهرسازی، اظهار کرد: تجربه جنگهای اخیر، کمبود مواد و مصالحی مانند آهن و میلگرد، تحریمهای فلجکننده و شوکهای ارزی نشان میدهد الگوی سنتی ساختوساز دیگر توان مقاومت ندارد .
وی افزود : بخش خصوصی که بار اصلی تولید مسکن را بر دوش دارد ، امروز با نبود اطمینان نسبت به آینده و تردید در تغییر مواجه است .
صنعت ساختمان و ضرورت عبور از الگوی سنتی ساختوساز
وی با اشاره به تشکیل «کارگروه تابآوری صنعت ساختمان» در معاونت مسکن و ساختمان و دفتر توسعه مهندسی ساختمان ، اظهار کرد : برای نخستینبار از ظرفیت انجمنها و تشکلهای صنفی و حرفهای استفاده شده و به ماده یک قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان رجوع شده است .
وی افزود : این کارگروه با حمایت دکتر طاهرخانی و هدایت دکتر اسدی و با حضور نمایندگان تشکلهای مختلف تشکیل شده است .
ریاحی گفت : بحران فعلی ، در صورت مدیریت هوشمندانه ، میتواند آغاز یک جهش تاریخی در صنعت ساختمان ایران باشد ؛ جهشی از تابآوری منفعل به پادشکنندگی فعال ، بهگونهای که این صنعت از دل شوکها قویتر ، چابکتر و رقابتپذیرتر خارج شود .
کارگروه تابآوری صنعت ساختمان و رویکرد پادشکنندگی
وی با اشاره به جلسات متعدد با نمایندگان انجمنها، تشکلها و سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور بیان کرد : در این جلسات ابتدا ادبیات موضوع بررسی و پیشینه آن مرور شد و سپس از مفهوم تابآوری به پادشکنندگی رسیدیم . در این رویکرد ، سیستم نهتنها در برابر شوکها آسیب نمیبیند ، بلکه نقاط ضعف خود را ترمیم کرده و به سطحی بالاتر ارتقا مییابد .
نماینده کارگروه تاب آوری در صنعت ساختمان تصریح کرد : هدف حرکت از مدیریت بحران به سمت «معماری پادشکننده» در سطوح کلان ، سازمانی ، تشکلها و حتی در معماری ساختمانها با تلفیق مفاهیم تابآوری ، اقتصاد مقاومتی و مقاومسازی اقتصادی است .
ریاحی همچنین به ترسیم چشمانداز ۱۰ ساله صنعت ساختمان اشاره کرد که در آن این صنعت باید به صنعتی سبک ، چابک ، سریع ، ایمن ، پادشکننده و مبتنی بر فناوریهای بومی تبدیل شود .
چشمانداز ۱۰ ساله صنعت ساختمان و توسعه فناوریهای نوین
وی در ادامه گفت : در این چشمانداز، وابستگی به مصالح سنتی کاهش یافته و مصرف میلگرد ، سیمان و آهن کمتر خواهد شد و زنجیره تأمین متنوعی شکل میگیرد . همچنین امکان حفظ کارکرد صنعت پس از بحرانها فراهم میشود ، به شرط آنکه مقررات ملی ساختمان بازنگری شود و از تجربیات کشورهایی مانند اوکراین و غزه در استفاده از ضایعات مصالح بهره گرفته شود .
نماینده کارگروه تاب آوری در صنعت ساختمان با اشاره به استفاده از استانداردها و مدلهای بینالمللی مدیریت ریسک و بحران گفت : تحلیل محیط بیرونی نشان میدهد صنعت ساختمان در شرایط «VUCA» شامل نوسان ، عدم قطعیت ، پیچیدگی و ابهام قرار دارد .
وی افزود : پرسش اصلی این است که آیا صنعت ساختمان در لبه پرتگاه قرار دارد یا در آستانه جهش است ؟
تحلیل وضعیت صنعت ساختمان در شرایط VUCA و شوکهای برونزا
ریاحی تاکید کرد : بخش خصوصی ، انجمنها ، سندیکاها و تولیدکنندگان آمادگی همکاری دارند ، اما صنعت با شوکهای برونزا از جمله جهش قیمت مصالح راهبردی ، کاهش قدرت خرید متقاضیان و ریسکهای امنیتی مواجه است .
نماینده کارگروه تاب آوری در صنعت ساختمان تصریح کرد : الگوهای سنتی ساختوساز با اتکا به اسکلتهای فولادی و بتن درجا ، موجب افزایش زمان اجرا ، تولید ضایعات بالا و کاهش توجیهپذیری اقتصادی پروژهها شده است .
این مقام مسئول همچنین با اشاره به بیتوجهی به اصول توسعه پایدار گفت : در بسیاری از پروژهها به چرخه عمر انرژی و بهرهوری توجه کافی نمیشود و ساختمانها از نظر ردهبندی انرژی وضعیت مطلوبی ندارند .
وی افزود : نگاه غالب در صنعت ساختمان تاکنون جزئینگر بوده و کمتر به صنعتیسازی و فناوریهای نوین مانند مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)، هوش مصنوعی، دادههای کلان و فناوریهای واقعیت افزوده و مجازی توجه شده است .
ریاحی ادامه داد : وابستگیهای مطلق ، انعطافپذیر نبودن مقررات ملی ساختمان ، نبود زنجیره تأمین منسجم ، فقدان پایگاه داده ملی و عدم بهرهگیری کافی از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان از مهمترین چالشهای این صنعت است . همچنین تنوع زمینهای شهری و ناکارآمدی در مدیریت انرژی ، از دیگر مشکلات ، عنوان شد .
راهکارهای کوتاه مدت و بلند مدت برای تاب آوری و بازنگری مقررات ملی ساختمان
نماینده کارگروه تاب آوری در صنعت ساختمان با اشاره به راهکارهای پیشنهادی گفت : ایجاد «قرارگاه ملی تابآوری»، فعالسازی ذخایر راهبردی مصالح ، تشکیل بانک ضایعات و نخالههای ساختمانی و ابلاغ دستورالعملهای تعمیر سریع از جمله اقدامات کوتاهمدت مورد نیاز است . همچنین ایجاد شبکه ملی لجستیک مصالح ، آموزش نیروی انسانی ، قراردادهای پیشخرید تضمینی ، بازنگری فوری مقررات ملی ساختمان و تعریف شاخصهای ملی تابآوری از دیگر راهکارهای پیشنهادی است .
وی همچنین بر ایجاد بستههای مشوق سرمایهگذاری ، مسیر سبز تأیید فناوریها، بازنگری مقررات ملی ساختمان، ایجاد قطبهای صنعتی ، پایگاه ملی دادهها و صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر صنعت ساختمان تأکید کرد و گفت : استفاده از مدلهای نوین مدیریتی ، هوش تجاری و هوش مصنوعی نیز در دستور کار قرار دارد .
گذار صنعت ساختمان به سمت صنعتی چابک و پادشکننده
ریاحی با اشاره به نقش وزارت راه و شهرسازی و سازمان نظام مهندسی ساختمان اظهار کرد : نقشه راهی در حال تدوین است که نقشآفرینی وزارتخانه ، سازمان نظام مهندسی و سایر مجموعهها را در تأمین مالی بدون تحمیل بار اضافی بر بودجه دولت مشخص میکند .
وی یادآور شد : صنعت ساختمان در آستانه یک انتخاب تاریخی قرار دارد؛ یا ادامه مسیر سنتی و مواجهه با شوکهای تکراری ، یا حرکت به سمت پادشکنندگی .
وی در پایان تأکید کرد : هدف نهایی ، ایجاد صنعتی سبک ، سریع ، چابک و متکی بر توان داخلی است که در برابر تحریمها ، کمبود مصالح و بحرانها مقاوم باشد .
صدور پروانههای «طرح و ساخت» و «طرح و اجرا» برای نخستین بار بعد از ۲۰ سال توسط معاونت مسکن
ریاحی همچنین به اقدامات انجامشده در دفتر توسعه مهندسی ساختمان و معاونت مسکن و ساختمان اشاره کرد و گفت : برای نخستینبار پس از سال ۱۳۸۴، پروانههای «طرح و ساخت» و «طرح و اجرا» صادر شده است .
نماینده کارگروه تاب آوری در صنعت ساختمان ؛ همافزایی را «پشتیبانی بیچونوچرای بازیگران از یکدیگر برای تحقق تابآوری جمعی و پادشکنندگی ماندگار» تعریف کرد .


