به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، سید محمد بهشتی عضو شورایعالی میراثفرهنگی و گردشگری با تأکید بر ضرورت تقویت رویکرد حفاظت از بافتهای تاریخی ، قانون حمایت از مرمت و احیای بافتهای تاریخی مصوب سال ۱۳۹۸ را حاصل مطالبه اجتماعی دانست .
بهشتی بر لزوم بازاندیشی در سیاستهای حفاظت و احیای این بافتها متناسب با شرایط امروز کشور تاکید کرد .
سیدمحمد بهشتی با اشاره به دو رویکرد متفاوت نسبت به بافتهای تاریخی ، بر ضرورت تغییر نگاه به میراث ارزشمند بافت تاریخی تاکید کرد .
وی با طرح این پرسش که «بافت تاریخی به چه دردی میخورد ؟» گفت : بسیاری تصور میکنند بافت تاریخی به خودی خود ارزش چندانی ندارد و تنها به دلیل قرار گرفتن در مرکز شهر و برخورداری از زیرساختها و دسترسی مناسب اهمیت پیدا میکند .
بهشتی ادامه داد : بر اساس چنین نگاهی ، بافت تاریخی به مانعی برای توسعه تبدیل میشود و در بهترین حالت نیز صرفاً به عنوان ظرفیتی برای جذب گردشگر مورد توجه قرار میگیرد ، در حالی که واقعیت فراتر از این نگاه است .
عدالت فضایی با حفظ جایگاه عناصر طبیعی و تاریخی شهر
بهشتی با اشاره به عکسهای هوایی شهرهای ایران در سال ۱۳۳۵، این تصاویر را یکی از مهمترین اسناد شهرسازی کشور دانست و اظهار کرد : در این تصاویر ، رودخانه ، باغها ، کوه و شهر هر کدام در جایگاه طبیعی خود قرار دارند . هر چیز در جای خود بودن، به معنای عدالت است و هرگاه چیزی از جایگاه خود خارج شود ، در حقیقت به آن ظلم شده است .
پیامدهای تخریب باغات قزوین ، تخریبهای ناشی از سیلاب شد
وی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به باغستانهای قزوین ، گفت : این باغها زمانی حلقهای حفاظتی پیرامون شهر ایجاد کرده بودند و مهمترین عامل دفاع طبیعی در برابر سیلاب محسوب میشدند ، اما با تبدیل آنها به عرصه توسعه شهری ، این ظرفیت ارزشمند از بین رفت . امروز نیز پیامدهای این تصمیمها را در قالب خسارتهای ناشی از سیلاب مشاهده میکنیم .
بافت تاریخی، تجلی هویت شهرهاست
بهشتی با تأکید بر اینکه هویت شهرها در بافتهای تاریخی آنها متجلی است ، گفت : بافت تاریخی بوشهر، «بوشهری بودن» این شهر را روایت میکند ، همانگونه که بافت تاریخی یزد نیز هویت این شهر را بازتاب میدهد . مهمترین سرمایه هر شهر ، هویت آن است و این هویت بیش از هر چیز در بافتهای تاریخی نمود پیدا میکند .
وی همچنین با اشاره به تفاوت میان اسناد حقوقی و هویت شهری توضیح داد : طرحهای جامع و تفصیلی ، اسناد حقوقی هستند و طبیعتاً تنها بخشی از واقعیت شهر را منعکس میکنند ، در حالی که ارزشهای هویتی و فرهنگی بافتهای تاریخی در چارچوب اسناد حقوقی قابل اندازهگیری نیست و نباید صرفاً با ضوابط شهرسازی سنجیده شود .
تغییر نگرش جامعه عامل احیای بافتهای تاریخی شهرهاست
بهشتی با اشاره به تجربه احیای برخی بافتهای تاریخی از جمله سنگسیاه شیراز ، خیابان ایرانشهر تهران و نمونههایی در اصفهان، این تحولات را بیش از آنکه نتیجه مستقیم طرحهای شهری بداند ، حاصل تغییر نگرش جامعه نسبت به ارزش بافتهای تاریخی عنوان کرد .
به گفته وی ، جامعه شهری امروز بیش از گذشته نسبت به اهمیت میراث تاریخی خود آگاه شده است . این آگاهی که ابتدا نسبت به بناهای تاریخی شکل گرفت ، بتدریج به بافتهای تاریخی نیز گسترش یافته و امروز به سرمایهای اجتماعی تبدیل شده است .
قانون مرمت و احیای بافت تاریخی نتیجه مطالبه اجتماعی بود
عضو شورایعالی میراثفرهنگی و گردشگری با اشاره به تصویب قانون حمایت از مرمت و احیای بافتهای تاریخی در سال ۱۳۹۸ گفت : اینکه این قانون به صورت طرح نمایندگان مجلس به تصویب رسید و صرفاً ابتکار دستگاههای اجرایی نبود ، نشان میدهد مطالبه حفاظت از بافتهای تاریخی از دل جامعه شکل گرفته و به قانون تبدیل شده است .
وی بازار تاریخی تبریز را نمونهای موفق از تعامل میان مدیریت شهری و جامعه محلی دانست و تأکید کرد : تجربه این بازار نشان میدهد مشارکت مردم تا چه اندازه میتواند در حفاظت و احیای بافتهای تاریخی مؤثر باشد .
بهشتی تصریح کرد : تا زمانی که ندانیم بافت تاریخی چه نقشی در زندگی امروز شهر دارد ، ناچار خواهیم بود آن را صرفاً با مفاهیمی مانند گردشگری توجیه کنیم ، در حالی که چنین نگاهی میتواند خود منشأ آسیبهای جدی باشد . همانگونه که در برخی شهرهای تاریخی مشاهده شده است .
تقویت نگاه به حفاظت از بافتهای تاریخی
وی با اشاره به ثبت ملی و جهانی بافت تاریخی یزد ، تقویت نگاه به حفاظت از بافتهای تاریخی را ضرورتی اجتنابناپذیر دانست و خاطرنشان کرد : مسیر طیشده در سالهای اخیر نشان میدهد نگاه به بافتهای تاریخی در نظام حفاظت کشور تقویت شده است و اکنون باید با بهرهگیری از این تجربهها ، سیاستهای آینده حفاظت و احیای بافتهای تاریخی بازاندیشی و متناسب با نیازهای امروز کشور تدوین شود .
