به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ، طرح ویژه تفصیلی محدوده منفصل توس را پس از اعمال اصلاحات بر اساس رویکرد فرهنگی و مدیریت منابع آب ، تصویب و برای اجرا به استاندار خراسان رضوی ابلاغ کرد .
پس از بررسیهای کارشناسی در دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، «طرح ویژه تفصیلی محدوده منفصل توس» با رویکردی متفاوت از مصوبات پیشین به تصویب نهایی رسید . این مصوبه که در جلسه ۸ تیر ماه ۱۴۰۵ شورای عالی به تصویب رسیده ، با هدف حفظ هویت فرهنگی-تاریخی توس ، صیانت از باغات و اراضی زراعی و نیز مدیریت بحران منابع آب ، اصلاحات اساسی را در طرح سابق اعمال کرده است . بر اساس این گزارش ، استاندار خراسان رضوی به عنوان رئیس شورای برنامهریزی استان ، موظف به اجرای مفاد این مصوبه و ابلاغ اسناد آن حداکثر ظرف دو ماه آینده شده است .
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تازهترین مصوبه خود ، سرنوشت «طرح ویژه تفصیلی محدوده منفصل توس» را پس از ماهها بررسی کارشناسی تعیین کرد . این شورا با استناد به مصوبه سال ۱۳۹۹ خود مبنی بر رویکرد فرهنگی و صیانت از آثار تاریخی و همچنین با عنایت به هشدارهای جدی درباره افت سفرههای آب زیرزمینی و پدیده فرونشست در دشت مشهد ، علاوه بر تأیید طرح ، اصلاحات ۱۴ گانهای را برای ابلاغ نهایی آن الزامی دانست .
تغییر رویکرد از توسعه حداکثری به توسعه حداقلی با محوریت محدودیتهای آبی
مهمترین محور این اصلاحات ، تغییر نگاه به جمعیتپذیری محدوده است . بر اساس بند یک مصوبه، به جای گزینه حداکثری جمعیت ، «گزینه حداقلی» با جمعیت ۴۵ هزار و ۹۳۴ نفر مبنای تدقیق سکونتگاهها قرار گرفته و اراضی مابین این گزینه تا گزینه حداکثری ، به کاربری باغ اختصاص یافته است . این تصمیم با هدف جلوگیری از توسعه بیرویه و مدیریت هرچه بهتر منابع آبی اتخاذ شده است .
ممنوعیت تبدیل اراضی زراعی و تعیین نصاب یک هکتاری برای تفکیک باغات
در حوزه حفاظت از اراضی، شورای عالی بر ممنوعیت تبدیل اراضی زراعی به باغی مطابق با طرح راهبردی تأکید کرده و مقرر کرده است که حتی باغات دارای سند شش دانگ نیز صرفاً با رأی کمیسیون ماده ۷ قابل پاسخگویی باشند . همچنین برای جلوگیری از خرد شدن باغات و ایجاد باغویلاها ، نصاب تفکیک هر قطعه یک هکتار تعیین شده و حداقل مساحت برای احداث بنا در باغات تفکیک شده قبلی ، ۲ هزار مترمربع در نظر گرفته شده است .
حذف حلقه ترافیکی پیرامونی و تأکید بر پیادهمداری در مسیر شاهنامه
یکی دیگر از تصمیمات کلیدی این مصوبه ، حذف کامل «حلقه ترافیکی پیرامونی» است که در طرح قبلی پیشبینی شده بود . به جای آن ، محور شاهنامه به عنوان مسیر جایگزین با رویکرد استفاده حداکثری از ظرفیت موجود ، انطباق با معابر فعلی و حذف تردد سواره از روی عرصه تاریخی توس ، تعریف شده است . همچنین در زمینه معماری ، احداث پیلوت ممنوع شده و حداکثر ارتفاع ساختوساز در کل محدوده، ۲ طبقه و ۷.۵ متر تعیین شده تا هماهنگی با بافت روستایی و تاریخی منطقه حفظ شود .
در نهایت ، برای نظارت بر اجرای این طرح و آزادسازی عرصه تاریخی توس ، کمیته دائمی پایش با ریاست استاندار خراسان رضوی تشکیل خواهد شد و شهرداری مکلف شده است بودجهای ویژه برای آزادسازی عرصههای تاریخی در نظر بگیرد .
