به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، مدیرکل دفتر ترویج معماری ، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش با تأکید بر ضرورت بازنگری در ساختار برگزاری مسابقات معماری و شهرسازی ، گفت : باید با تقویت مشارکت نخبگان ، جامعه حرفه‌ای و نهادهای مدنی ، زمینه دستیابی به ساختاری مطلوب ، شفاف و کارآمد در این حوزه فراهم شود .
نشست هم اندیشی حرفه مندان صاحب نظر در حوزه معماری و طراحی شهری، به منظور بررسی دستورالعمل اجرایی تشکیل دبیرخانه دائمی مسابقات معماری و شهرسازی روز سه شنبه ۲۴ شهریورماه با حضور سیداحمد حسینی‌نیا مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی‌شهری و بافت‌های واجد ارزش این وزارتخانه، سید محمد بهشتی عضو شورایعالی میراث فرهنگی، حسین قائم مقامی عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، کورش حاجی زاده هیات علمی دانشگاه آزاد، فرناز فرشاد و شادی عزیزی و حسین شیخ زین الدین و محمدرضا نیکبخت از مشاوران برجسته حوزه معماری و طراحی شهری برگزار شد.
سید احمد حسینی‌نیا در نشست بررسی چالش‌ها و الزامات نظام مسابقات معماری و شهرسازی اظهار کرد: هدف از برگزاری این نشست و جلسات آتی، شناسایی نقاط ضعف و قوت و رسیدن به راهکارهایی است که بتواند در شرایط موجود به بهبود نظام مسابقات و ارتقای کیفیت آن کمک کند.
حرکت به سمت رویکرد مشارکت‌محور
وی با اشاره به ضرورت حرکت به سمت یک «وضعیت مطلوب» در حوزه مدنیت افزود: اگر مشارکت نخبگان و مردم را یکی از ارکان اصلی تصمیم‌سازی بدانیم، برگزاری چنین جلساتی نیز در همین چارچوب معنا پیدا می‌کند تا بتوان مسائل را در کنار یکدیگر مرور، نقاط ضعف و قوت را شناسایی و در نهایت به یک برآیند مطلوب دست پیدا کرد.
حسینی‌نیا با اشاره به رویکرد وزارت راه و شهرسازی در این زمینه گفت: آنچه در دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش در ذیل معاونت شهرسازی و معماری دنبال می‌شود، حرکت به سمت رویکردی مشارکت‌محور است. بررسی برنامه‌های توسعه اول تا هفتم نیز نشان می‌دهد مفاهیمی و واژگان کلیدی همچون کارآمدی، تمرکززدایی، برابری، حفظ و تقویت میراث معنوی، شفافیت، مشارکت، امنیت و سلامت از کلیدواژه‌های مهم برنامه‌های توسعه کشور بوده و هست.
وی تصریح کرد: به نظر می‌رسد عمر نگاه بالا به پایین و رویکردی که دستگاه‌های اجرایی بخواهند تصمیمات را بر ساختارهای حرفه‌ای و مدنی تحمیل کنند، به پایان رسیده و باید مسائل را به صورت چهره‌به‌چهره و با مشارکت واقعی ذی‌نفعان دنبال کرد.
بازنگری آیین‌نامه و تعیین جایگاه دبیرخانه
مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش وزارت راه و شهرسازی با اشاره به مباحث مطرح‌شده در نشست، چالش‌های نظام مسابقات را در حوزه‌های حقوقی، نظارتی، مالی و اقتصادی، داوری و ارزیابی، اجرایی و حرفه‌ای و همچنین ساختاری قابل دسته‌بندی دانست.
وی بازنگری و تطبیق آیین‌نامه مسابقات را یکی از محورهای اصلی اقدامات وزارت راه و شهرسازی عنوان کرد و گفت: در این زمینه از اعضای کارگروه و صاحب‌نظران انتظار داریم با ارائه پیشنهادهای کارشناسی و دیدگاه‌های تخصصی به این فرآیند کمک کنند.
حسینی‌نیا همچنین بر ضرورت تعیین دقیق اهداف و کارکردهای مسابقات تأکید کرد و افزود: جایگاه، وظایف و ساختار دبیرخانه مسابقات باید به‌صورت دقیق مشخص شود و نقش نهادهای مختلف، به‌ویژه نهادهای حرفه‌ای و مدنی، نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: نقش نهاد حاکمیتی و تسهیلگر، از جمله وزارت راه و شهرسازی، باید بیشتر در جایگاه تسهیلگری و فراهم‌کردن بستر مناسب برای برگزاری مسابقات تعریف شود و از تصدی‌گری غیرضروری فاصله بگیرد.
ارتقای کیفیت داوری و مدیریت تعارض منافع
حسینی‌نیا با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفیت و اعتبار هیئت‌های داوری اظهار کرد: معیارهای انتخاب و ارزیابی داوران باید به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد و سازوکار مشخصی برای سنجش صلاحیت و عملکرد آنها در نظر گرفته شود.
وی موضوع «تعارض منافع» را نیز یکی از مسائل مهم نظام مسابقات دانست و گفت : این موضوع باید به‌صورت شفاف در آیین‌نامه تعیین تکلیف شود تا از بروز ابهام و خدشه به اعتماد حرفه‌ای در فرآیند مسابقات جلوگیری شود .
مدیرکل دفتر ترویج معماری ، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش وزارت راه و شهرسازی تعیین دقیق تعهدات کارفرمایان ، نحوه پرداخت جوایز و اقدامات پس از اعلام نتایج را از دیگر موضوعات ضروری برشمرد و افزود : فرآیند مسابقه نباید صرفاً با اعلام نتایج پایان یابد و نحوه اجرای نتایج و تعهدات کارفرما نیز باید در چارچوبی روشن تعریف شود .
وی همچنین بر برگزاری جلسات نقد و ارائه عمومی نتایج مسابقات تأکید کرد و گفت : این اقدام می‌تواند به افزایش شفافیت، پاسخگویی و ارتقای کیفیت حرفه‌ای مسابقات کمک کند .
منشور اخلاقی و افزایش شفافیت
حسینی‌نیا پیشنهاد تدوین یک منشور اخلاقی برای داوران و شرکت‌کنندگان مسابقات را مطرح کرد و گفت : لازم است چارچوب‌های اخلاق حرفه‌ای در فرآیند مسابقات مشخص شود تا حقوق و مسئولیت‌های داوران ، شرکت‌کنندگان ، مشاوران و سایر ذی‌نفعان روشن باشد .
وی همچنین بر جلوگیری از شکل‌گیری ساختارها و اقدامات موازی و استفاده از ظرفیت نهادهای موجود تأکید کرد و افزود : با توجه به مطرح‌شدن مواردی درباره نامعلوم یا نامعین بودن نتایج برخی مسابقات ، باید سازوکاری برای افزایش شفافیت و پاسخگویی در این فرآیند طراحی شود .
حسینی‌نیا ادامه داد : همچنین می‌توان دلایل خودداری یا تحریم برخی مسابقات از سوی اشخاص ، مشاوران یا مجموعه‌های حرفه‌ای را بررسی کرد تا مشخص شود چه عواملی زمینه‌ساز چنین رویکردی شده است .
تدوین چارچوب اصلاح نظام مسابقات
وی در پایان گفت : بر اساس رهنمودها و دیدگاه‌های مطرح‌شده در این نشست ، تلاش خواهیم کرد چارچوب اولیه‌ای برای ادامه مسیر و اصلاح نظام مسابقات تهیه کنیم .
حسینی‌نیا از اعضای جلسه خواست در صورت شناسایی صاحب‌نظران ، نهادها یا گروه‌هایی که حضور آنها می‌تواند به غنای مباحث کمک کند ، پیشنهادهای خود را ارائه کنند و افزود : مشارکت افراد و نهادهای مؤثر می‌تواند به تدوین چارچوبی جامع‌تر و کارآمدتر برای نظام مسابقات معماری و شهرسازی منجر شود .
گفتنی است در این نشست ، سید محمد بهشتی انتقال دبیرخانه دائمی مسابقات معماری و شهرسازی به معاونت معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی را اقدامی عاقلانه و جاهدانه خواند و بر برگزاری هدفمند مسابقات و استفاده از ظرفیت کیفی جامعه معماری کشور تأکید کرد .
همچنین سایر صاحب‌نظران حاضر در نشست بر تعیین گروه‌های کمی و کیفی مختلف ، بررسی نتایج مسابقات گذشته ، رتبه‌بندی داوران، طبقه‌بندی شرکت‌کنندگان ، تقویت نقش تسهیلگری دبیرخانه ، برگزاری شایسته مسابقات ، برخورداری از ضمانت اجرایی و طراحی سازوکار مناسب برای ارزیابی در طول برگزاری این رویدادها تأکید کردند .
