به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، عضو هیئت‌عامل سازمان ملی زمین و مسکن با تأکید بر وجود بیش از دو میلیون واحد مسکونی به‌شدت ناپایدار در کشور گفت : اگر قرار است تولید مسکن به یکی از نیازهای اساسی کشور پاسخ دهد ، نوسازی این واحدها باید در اولویت قرار گیرد .
عبدالرضا گلپایگانی ، پیوند ظرفیت‌های زمین ، مسکن و بازآفرینی شهری را فرصتی برای عبور از نوسازی پراکنده و حرکت به سمت بازآفرینی محله‌محور دانست ؛ رویکردی که می‌تواند همزمان ایمنی سکونتگاه‌ها ، کیفیت زندگی و بخشی از نیاز تولید مسکن را هدف قرار دهد .
عبدالرضا گلپایگانی در نشست «دوشنبه‌های خبری» با تشریح رویکردهای جدید حوزه بازآفرینی شهری اظهار کرد : بازآفرینی را نمی‌توان صرفاً به ساخت‌وساز یا نوسازی کالبدی ساختمان‌ها محدود کرد ، بلکه توانمندسازی ساکنان ، فعالیت‌های اجتماعی ، ارتقای کیفیت زندگی و هماهنگی دستگاه‌های مختلف نیز بخشی از این فرآیند است .
عبدالرضا گلپایگانی در نشست «دوشنبه‌های خبری» با تشریح رویکردهای جدید حوزه بازآفرینی شهری اظهار کرد : بازآفرینی را نمی‌توان صرفاً به ساخت‌وساز یا نوسازی کالبدی ساختمان‌ها محدود کرد ، بلکه توانمندسازی ساکنان ، فعالیت‌های اجتماعی ، ارتقای کیفیت زندگی و هماهنگی دستگاه‌های مختلف نیز بخشی از این فرآیند است .
وی تأکید کرد که دستگاه‌های مسئول در حوزه بهسازی ، ساخت شهر و توانمندسازی مردم باید در یک اقدام مشترک ، زمینه پاسخگویی به نیازهای اساسی ساکنان را فراهم کنند و در این میان ، دسترسی گروه‌های کم‌توان و کم‌درآمد به مسکن مناسب و استطاعت‌پذیر نیز باید مورد توجه قرار گیرد .
زمین، مسکن و بازآفرینی ؛ سه ظرفیت برای یک مأموریت
گلپایگانی با اشاره به تحولات ساختاری صورت‌گرفته در حوزه زمین ، مسکن و بازآفرینی شهری گفت : این تغییرات نیازمند بازنگری در اهداف ، فعالیت‌ها ، ساختار سازمانی و شیوه انجام مأموریت‌هاست و نباید صرفاً به یک تغییر اداری و تشکیلاتی محدود شود .
وی افزود : کنار هم قرار گرفتن ظرفیت‌های زمین ، تولید مسکن و بازآفرینی شهری می‌تواند زمینه شکل‌گیری رویکردی تازه در مدیریت شهرها را فراهم کند ؛ رویکردی که در آن تأمین زمین و ساخت خانه از کیفیت محله و محیط زندگی مردم جدا نباشد .
به گفته وی ، استفاده یکپارچه از ظرفیت این سه حوزه می‌تواند امکان مداخله مؤثرتر در بافت‌های ناکارآمد را فراهم کند و علاوه بر تولید مسکن ، به ارتقای کیفیت سکونت در شهرها منجر شود .
بازآفرینی باید در خود محله اتفاق بیفتد
عضو هیئت‌عامل سازمان ملی زمین و مسکن با تأکید بر ضرورت حرکت از مداخلات پراکنده و تک‌پلاک به سمت بازآفرینی محله‌محور گفت : شکل‌گیری واقعی بازآفرینی باید در خود محله اتفاق بیفتد .
وی با اشاره به مطالعات انجام‌شده در این زمینه افزود : هدف آن است که به جای تمرکز صرف بر یک ساختمان یا پلاک ، مجموعه مسائل محله شامل وضعیت مسکن ، زیرساخت ، خدمات ، فضای عمومی، شرایط اجتماعی و توان اقتصادی ساکنان به‌صورت یکپارچه دیده شود .
گلپایگانی تأکید کرد : نوسازی ساختمان تنها یکی از اجزای بازآفرینی است و بدون توجه به محیط پیرامونی و کیفیت زندگی ساکنان ، نمی‌توان از بازآفرینی واقعی محلات سخن گفت .
مسکن استطاعت‌پذیر ؛ حلقه ضروری نوسازی
وی تأمین مسکن استطاعت‌پذیر را یکی دیگر از ضرورت‌های این حوزه دانست و گفت : سیاست مسکن باید به‌گونه‌ای طراحی شود که گروه‌های کم‌توان و کم‌درآمد نیز امکان دسترسی به مسکن مناسب داشته باشند .
گلپایگانی با اشاره به شرایط اقتصادی بخشی از ساکنان بافت‌های ناکارآمد اظهار کرد : نمی‌توان از خانوارهای کم‌درآمد انتظار داشت بدون برخورداری از ابزارهای حمایتی و تأمین مالی مؤثر ، وارد فرآیند تخریب و نوسازی شوند .
از همین رو ، به گفته وی ، سیاست زمین ، تسهیلات بانکی ، مشوق‌های ساخت‌وساز و ظرفیت سرمایه‌گذاران و توسعه‌گران باید در کنار یکدیگر قرار گیرد تا امکان نوسازی برای ساکنان این محدوده‌ها فراهم شود .
نوسازی ۵۰۰ هزار واحد در پنج سال
مدیرعامل سابق شرکت بازآفرینی شهری ایران در ادامه به اهداف تعیین‌شده برای نوسازی بافت‌های ناکارآمد اشاره کرد و گفت : طی دوره پنج‌ساله برنامه، نوسازی ۵۰۰ هزار واحد مسکونی در این محدوده‌ها هدف‌گذاری شده است .
وی افزود : برای سال‌های نخست اجرای برنامه، هدف سالانه حدود ۸۰ هزار واحد تعیین شد و در سال ۱۴۰۳ حدود ۷۷ هزار واحد مسکونی وارد فرآیند دریافت پروانه ساخت شدند که معادل تحقق بخش عمده برنامه تعیین‌شده برای آن سال بود .
گلپایگانی ادامه داد: در سال ۱۴۰۴ و در شرایطی که فضای ناشی از جنگ و نااطمینانی‌های اقتصادی بر سرمایه‌گذاری در اموال غیرمنقول و ساخت‌وساز اثر گذاشت ، حدود ۴۶ تا ۴۷ هزار پروانه صادر شد و میزان تحقق برنامه به حدود ۶۰ درصد رسید .
وی در عین حال تأکید کرد که نیاز واقعی کشور به نوسازی بسیار بیشتر از این ارقام است و برای افزایش سرعت نوسازی باید ظرفیت‌های بیشتری وارد این حوزه شود .
دو میلیون واحد ناپایدار ؛ تولید مسکن از کجا باید آغاز شود ؟
گلپایگانی یکی از مهم‌ترین مسائل کشور را وجود بیش از دو میلیون واحد مسکونی به‌شدت ناپایدار دانست و گفت : اگر قرار است در کشور تولید مسکن انجام شود ، باید ابتدا به این ظرفیت و نیاز توجه کرد .
وی افزود : تعداد زیادی از این واحدها در بافت‌های فرسوده ، حاشیه شهرها و سکونتگاه‌های ناکارآمد قرار گرفته‌اند و وضعیت آنها مستقیماً با ایمنی و زندگی شهروندان ارتباط دارد .
به گفته وی، نوسازی این ساختمان‌ها علاوه بر مقاوم‌سازی و کاهش خطرپذیری، می‌تواند ظرفیت تازه‌ای برای تولید مسکن در محدوده شهرهای موجود ایجاد کند .
گلپایگانی تأکید کرد که سیاست نوسازی بافت‌های ناکارآمد و سیاست تولید مسکن نباید دو مسیر جداگانه تلقی شوند ؛ چرا که با نوسازی و تجمیع ظرفیت‌های موجود در این محدوده‌ها می‌توان هم کیفیت و ایمنی سکونت را افزایش داد و هم بخشی از نیاز مسکن کشور را پاسخ داد .
۳۰ هزار متقاضی معرفی شدند ؛ حدود ۴۸۰۰ نفر وام گرفتند
عضو هیئت‌عامل سازمان ملی زمین و مسکن ، تأمین مالی را یکی از گلوگاه‌های جدی نوسازی دانست و به فاصله قابل‌توجه میان معرفی متقاضیان و پرداخت تسهیلات از سوی شبکه بانکی اشاره کرد .
گلپایگانی گفت : حدود ۳۰ هزار متقاضی برای دریافت تسهیلات به بانک‌ها معرفی شدند ، اما حدود ۴۸۰۰ مورد موفق به دریافت وام شدند .
این فاصله در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بخش قابل‌توجهی از خانوارهای ساکن در محدوده‌های هدف بازآفرینی برای ورود به فرآیند نوسازی به منابع بانکی وابسته‌اند و بدون دسترسی به تسهیلات مناسب ، امکان افزایش سرعت نوسازی متناسب با حجم نیاز موجود فراهم نخواهد شد .
بسته تشویقی جدید روی میز شورای عالی مسکن
گلپایگانی از آماده‌سازی بسته‌ای جدید برای حمایت از نوسازی بافت‌های فرسوده خبر داد و گفت : این بسته برای طرح در شورای عالی مسکن آماده شده و در صورت تصویب می‌تواند بخشی از مشکلات موجود در حوزه تأمین مالی نوسازی را کاهش دهد .
وی افزود : در این بسته ، حمایت از پروژه‌های نوسازی در مقیاس محله و افزایش ظرفیت تسهیلات برای چنین پروژه‌هایی مورد توجه قرار گرفته است .
به گفته وی، هدف این است که ظرفیت منابع و تسهیلات حوزه مسکن بیش از گذشته در خدمت نوسازی بافت‌های فرسوده قرار گیرد و بخشی از عقب‌ماندگی ناشی از عدم اجرای تعهدات بانکی جبران شود .
گلپایگانی همچنین به امکان ثبت درخواست متقاضیان واجد شرایط در سامانه «تم» اشاره کرد و گفت : متقاضیان نوسازی در بافت‌های فرسوده می‌توانند از ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده برای دریافت تسهیلات استفاده کنند .
پروژه‌های مسکن در شرایط بحرانی هم متوقف نشدند
عضو هیئت‌عامل سازمان ملی زمین و مسکن همچنین با اشاره به بازدیدهای انجام‌شده از پروژه‌های مسکن در استان‌های مختلف گفت : در بازدید از پروژه‌ها از یزد تا هرمزگان ، بوشهر و فارس ، پروژه‌های مسکن فعال بودند و روند اجرای آنها متوقف نشده بود .
وی با اشاره به بازدیدهای وزیر راه و شهرسازی از پروژه‌های هرمزگان و سیستان و بلوچستان افزود : آماده‌سازی زمین و ساخت مسکن حتی در شرایط جنگ نیز ادامه یافت و در برخی پروژه‌ها فعالیت‌ها با سرعت دنبال شد .
گلپایگانی در پایان تأکید کرد : استفاده همزمان از ظرفیت زمین ، تولید مسکن و بازآفرینی شهری می‌تواند فرصتی برای تغییر رویکرد از نوسازی پراکنده به بازآفرینی محله باشد ؛ مسیری که در آن ، مقاوم‌سازی میلیون‌ها واحد ناپایدار ، تأمین مسکن استطاعت‌پذیر و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان به جای سه مسئله جداگانه ، اجزای یک سیاست واحد دیده شوند .
