به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، طرح حفاظت و توسعه پارک بزرگ تبریز در کمیته فنی مشترک ۱ و ۳ شورایعالی شهرسازی و معماری ایران بررسی شد .
در این جلسه ، در راستای پیگیری بند (۴) مفاد مصوبه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران با عنوان طرح جامع شهر تبریز (۱۳۹۵) مبنی بر ضرورت «تهیه طرح طراحی شهری برای محدوده پارک بزرگ آذربایجان با تاکید بر حفاظت از فضاهای باغی و زراعی و لزوم ارائه نقشه ممیزی در دو مقیاس تفصیلی و پارسل برای اراضی مذکور» از یک سو و از سویی دیگر حمایت جدی از مطالبات به‌حق کنشگران محلی، به‌خصوص مکاتبات مستمر «جمعیت حامیان توسعه مردم محور تبریز» با معاون شهرسازی و معماری وزارتخانه ، در مورد تعیین تکلیف مغایرت‌های اساسی پیش آمده مورد بررسی قرار گرفت .
از جمله این مغایرت‌ها ، احداث اتوبان شهیدان ذاکر و انتقال کاربری‌های صنعتی ، مانند انتقال کارخانه شیر پگاه از داخل «اراضی صیفی‌جات و سبزی‌کاری محله حکم‌آباد» بود که در این رابطه دفتر ترویج معماری ، طراحی شهری و بافت‌های واجدارزش و دفتر دبیرخانه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران برحسب تکلیف واصله از این مصوبه ، موجبات تحقق همزیستی مسالمت‌آمیز میان شهر و طبیعت را در چارچوب وحدت رویه حاکم بر طرح‌های حفاظت و توسعه را در این گستره و به فراخور آن «میراث فعال کشاورزی شهری محله حکم‌آباد» در دو سطح پارک عمومی و پارک کشاورزی (به ترتیب به مساحت ۲۰۹ و ۵۳۱ هکتار) را با تمرکز بر فصل مشترک فضایی این دو محدوده ، تحت عنوان جاده‌ای موسوم به «محور سبزی‌کاران» در پیوند با «ره باغ» و اهمیت تحقق کیفیت پیاده‌مداری و به‌خصوص استفاده از ون‌های ویژه برقی در آن، پیگیری کند .
در این راستا ؛ طی روز سه‌شنبه مورخ ۷ مهرماه ۱۴۰۵ ، جلسه مشترک کمیته فنی ۱ و ۳ با موضوع «بررسی و هماهنگی طرح حفاظت و توسعه پارک بزرگ تبریز» با حضور مدیر کل ، معاون ، کارشناس دفتر ترویج معماری ، طراحی شهری و بافت‌های واجدارزش و دفتر دبیرخانه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران و معاون و کارشناس شهرسازی و معماری اداره کل راه و شهرسازی استان آذربایجان شرقی و معاون شهرسازی و معماری شهرداری تبریز و مشاور طرح در محل سالن جلسات معاونت مذکور برگزار شد .
این جلسه با تمرکز بر تحقق دو مطالبه عمده مردمی بالا ، از جمله خروج بزرگراه ۴۵ متری پیشنهادی در طرح جامع و کاربری‌های صنعتی از اراضی مربوطه، حفاظت از «میراث کشاورزی اراضی شمال غرب تبریز-محله حکم‌آباد» ، «سازوکار نحوه انتقال و بازآفرینی شهرک‌های مسکونی واقع در اراضی کشاورزی به خارج از محدوده طرح» و زمینه‌سازی لازم جهت ثبت میراث کشاورزی محله حکم‌آباد در مجامع بین‌المللی (فائو و جیاس) در چارچوب مصوبه ۱۴۰۴/۱۰/۲۴ کمیسیون ماده ۵ استان ، برگزار و به مباحثه گذاشته شد .
در این بررسی ، موارد کلیدی که توسط اعضای حقیقی و حقوقی کمیته فنی مشترک مذکور در دو سطح طراحی شهری و زیست محیطی مورد تاکید قرار گرفت، در درجه نخست ، عبارتند از :
– برچیده شدن تمامی مستحدثات موجود که سبب آسیب‌پذیری بیش از پیش خاک حاصلخیز اطراف دو رودخانه آجی‌چای و مهران‌رود و تحلیل میراث کشاورزی این محدوده ، شامل : نظام کرت‌بندی ، آبرسانی و مهم‌تر از همه سبک زندگی ویژه جاری در این محدوده می‌شود .
– واگذاری املاک تملک شده توسط شهرداری از یک سو به زارعان و کشاورزان محلی که سابقه زراعت در این محدوده را داشته و از سویی دیگر فراهم نمودن تسهیلات لازم برای عرضه محصولات کشاورزی خود در بازارچه‌های پیشنهادی که در محدوده توسعه واقع می‌شوند .
– ضرورت رسوب‌زدایی فوری دو رودخانه در حال عبور از محدوده طرح ، نظیر : مهران‌رود و آجی‌چای و بندهای انحرافی روی آنها و روان آب‌های سطحی که سبب انتقال این رسوبات و آلودگی‌ها به دریاچه اُرومیه و پیش‌بینی میزان تاثیر سوء و یا مثبت توسعه فعالیت کشاورزی در این محدوده بر سیستم اکولوژیک منطقه لحاظ شود .
– رفع بوی نامساعد موجود در محدوده طرح، بواسطه حضور کارخانه شیر پگاه و فرصت «تبدیل‌پذیری» آن به «باغ ملی غذا» با هدف فراهم نمودن محملی برای نظام عرضه و توزیع محصولات کشاورزان شاغل در محدوده حفاظتی طرح که به خودی خود سبب جذب گردشگران در سطح ملی و فراملی خواهد شد .
– توجه ویژه به نحوه سازوکار انتقال شهرک‌های مسکونی و مسئله‌دار واقع در محدوده حفاظتی-کشاورزی طرح ، نظیر : شهرک شهید بهشتی و … و سنجش میزان احتمال بازگشت‌پذیری فعالیت کشاورزی جایگزین آن با در نظرداشت نتایج آزمایش خاک موجود در بستر این شهرک‌ها صورت پذیرد .
ضرورت برآورد میزان افزایش تولید «سم» و «کود» به واسط حفظ و ازدیاد کردن اراضی و فعالیت کشاورزی در این طرح و لزوم پیش‌بینی سازوکار لازم جهت نحوه انتقال پسماند به دست آمده از اجرای این طرح در درجه بعدی اهمیت قرار دارد .
سید احمد حسینی‌نیا ، مدیرکل دفتر ترویج معماری ، طراحی شهری و بافت‌های واجدارزش در پایان این جلسه اظهار کرد : در راستای تبیین موارد مطرح شده ، مشاور باید نسبت به انعکاس مطالبات سازمان‌های مردم نهاد و سمن ها به جهت زنده نگه‌داشتن توان اکولوژی و مدیریتی مجموعه از یک طرف و از طرف دیگر ، جلوگیری از هرگونه کالبد مصنوع ، اعم از سازه موقت و دائمی و ایجاد حقوق مکتسبه در پهنه مورد نظر و تقلیل خاک حاصلخیز در این اراضی تحت کشت ، با دقت و حساسیت بالا بررسی و مورد توجه قرار دهد .
وی تاکید کرد : رویکرد حفاظت در سطوح مختلف ضوابط ، از جمله ، سطح اشغال ، تراکم ساختمانی و راهنماهای ساخت ، با هدف غلبه فضا (عرصه کشاورزی) بر توده (اعیانی چارداخی و گلخانه) در انطباق با پارسل‌های موجود در چارچوب «نقشه ممیزی واحد» ، ضروری است .
در نهایت ، جمع‌بندی نهایی نسبت به طرح مذکور و سپس ارسال آن به صحن شورایعالی شهرسازی و معماری ایران جهت تصویب ، موکول به جلسه آتی و منوط به انعکاس موارد مطروحه فوق توسط مشاور در طرح شد .
