آینده شهرها تنها با ساخت مسکن و توسعه زیرساخت‌ها رقم نمی‌خورد ؛ امنیت سکونتگاه‌ها ، دسترسی به فناوری ، تأمین منابع مالی و توان عبور از موانع تصمیم‌گیری نیز در شکل‌گیری آن نقش تعیین‌کننده دارند . سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ، در مراسم روز جهانی اسکان بشر ، با ترسیم پیوند میان امنیت انسانی و توسعه پایدار شهری ، از ضرورت حفاظت از مناطق مسکونی در برابر جنگ تا رفع گلوگاه‌های اداری و گسترش همکاری‌های بین‌المللی سخن گفت ؛ چالش‌هایی که به اعتقاد وی ، عبور از آن‌ها برای ساخت شهرهای تاب‌آور و تأمین مسکن مناسب ضروری است .
به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، سیدعباس عراقچی ، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ، در مراسم روز جهانی اسکان بشر ۲۰۲۶ که با حضور سفرا ، نمایندگان دفاتر سازمان ملل متحد ، سازمان‌های منطقه‌ای ، دیپلمات‌های مقیم تهران و جمعی از مسئولان و متخصصان حوزه مسکن و توسعه شهری در وزارت راه و شهرسازی برگزار شد ، برخورداری از مسکن مناسب را یکی از بنیادی‌ترین نیازهای انسان و از مهم‌ترین ارکان توسعه پایدار دانست .
وی با تأکید بر اینکه مسکن مناسب صرفاً به معنای برخورداری از سرپناه نیست ، اظهار کرد : مسکن با امنیت ، سلامت ، کرامت انسانی ، استحکام بنیان خانواده و برخورداری از فرصت‌های برابر برای زندگی و پیشرفت ارتباط مستقیم دارد .
عراقچی با اشاره به اهمیت این موضوع در شرایط جنگ و منازعات مسلحانه افزود : تخریب خانه‌ها و زیرساخت‌های شهری تنها به از بین رفتن ساختمان‌ها محدود نمی‌شود ، بلکه امنیت و ثبات خانواده‌ها ، پیوندهای اجتماعی و امکان دسترسی به خدمات ضروری را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد .
وزیر امور خارجه حفاظت از مناطق مسکونی ، غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی را از اصول بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه برشمرد و تصریح کرد : تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی ، رعایت اصل تناسب در حملات و اتخاذ تدابیر احتیاطی برای جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان، از الزامات اساسی حاکم بر مخاصمات مسلحانه است .
وی تأکید کرد : خانه‌های مردم، مدارس، مراکز درمانی و آموزشی و سایر تأسیسات غیرنظامی نباید هدف حملات غیرقانونی قرار گیرند و طرف‌های درگیر در مخاصمات موظف‌اند تعهدات خود را در زمینه حفاظت از غیرنظامیان و اموال و تأسیسات غیرنظامی رعایت کنند .
عراقچی در ادامه با انتقاد از اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در دو جنگ اخیر ، این اقدامات را مصداق نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه دانست و گفت : حملات به مدارس ، سالن‌های ورزشی و شمار زیادی از ساختمان‌های مسکونی ، تجاری ، بهداشتی و درمانی ، همراه با کشته‌شدن صدها کودک و انسان بی‌گناه ، ابعاد انسانی و فاجعه‌بار تعرض به مناطق مسکونی و تأسیسات غیرنظامی را آشکار کرده است .
وی روز جهانی اسکان بشر را فرصتی برای یادآوری مسئولیت جامعه جهانی در حفاظت از سکونتگاه‌های انسانی دانست و تأکید کرد : دستیابی به شهرهای پایدار و برخورداری از سرپناه و سکونتگاه‌های مناسب ، بدون احترام به حقوق بین‌الملل، حفاظت مؤثر از غیرنظامیان ، جلوگیری از حمله به مناطق مسکونی و زیرساخت‌های غیرنظامی و محکومیت این حملات از سوی نهادهای بین‌المللی و سایر کشورها امکان‌پذیر نخواهد بود .
به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، سیدعباس عراقچی ، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ، در مراسم روز جهانی اسکان بشر ۲۰۲۶ که با حضور سفرا ، نمایندگان دفاتر سازمان ملل متحد ، سازمان‌های منطقه‌ای ، دیپلمات‌های مقیم تهران و جمعی از مسئولان و متخصصان حوزه مسکن و توسعه شهری در وزارت راه و شهرسازی برگزار شد ، برخورداری از مسکن مناسب را یکی از بنیادی‌ترین نیازهای انسان و از مهم‌ترین ارکان توسعه پایدار دانست .
وی با تأکید بر اینکه مسکن مناسب صرفاً به معنای برخورداری از سرپناه نیست ، اظهار کرد : مسکن با امنیت ، سلامت ، کرامت انسانی ، استحکام بنیان خانواده و برخورداری از فرصت‌های برابر برای زندگی و پیشرفت ارتباط مستقیم دارد .
عراقچی با اشاره به اهمیت این موضوع در شرایط جنگ و منازعات مسلحانه افزود : تخریب خانه‌ها و زیرساخت‌های شهری تنها به از بین رفتن ساختمان‌ها محدود نمی‌شود ، بلکه امنیت و ثبات خانواده‌ها ، پیوندهای اجتماعی و امکان دسترسی به خدمات ضروری را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد .
وزیر امور خارجه حفاظت از مناطق مسکونی ، غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی را از اصول بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه برشمرد و تصریح کرد : تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی ، رعایت اصل تناسب در حملات و اتخاذ تدابیر احتیاطی برای جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان، از الزامات اساسی حاکم بر مخاصمات مسلحانه است .
وی تأکید کرد : خانه‌های مردم، مدارس، مراکز درمانی و آموزشی و سایر تأسیسات غیرنظامی نباید هدف حملات غیرقانونی قرار گیرند و طرف‌های درگیر در مخاصمات موظف‌اند تعهدات خود را در زمینه حفاظت از غیرنظامیان و اموال و تأسیسات غیرنظامی رعایت کنند .
عراقچی در ادامه با انتقاد از اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در دو جنگ اخیر ، این اقدامات را مصداق نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه دانست و گفت : حملات به مدارس ، سالن‌های ورزشی و شمار زیادی از ساختمان‌های مسکونی ، تجاری ، بهداشتی و درمانی ، همراه با کشته‌شدن صدها کودک و انسان بی‌گناه ، ابعاد انسانی و فاجعه‌بار تعرض به مناطق مسکونی و تأسیسات غیرنظامی را آشکار کرده است .
وی روز جهانی اسکان بشر را فرصتی برای یادآوری مسئولیت جامعه جهانی در حفاظت از سکونتگاه‌های انسانی دانست و تأکید کرد : دستیابی به شهرهای پایدار و برخورداری از سرپناه و سکونتگاه‌های مناسب ، بدون احترام به حقوق بین‌الملل، حفاظت مؤثر از غیرنظامیان ، جلوگیری از حمله به مناطق مسکونی و زیرساخت‌های غیرنظامی و محکومیت این حملات از سوی نهادهای بین‌المللی و سایر کشورها امکان‌پذیر نخواهد بود .
از تاب‌آوری شهرها تا ضرورت دسترسی به فناوری و منابع مالی
وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط توسعه‌ای ایران اظهار کرد : جمهوری اسلامی ایران با وجود تحریم‌های یک‌جانبه و تحمل سه جنگ تجاوزکارانه و ویرانگر طی ۴۸ سال گذشته ، در زمینه‌های مختلف از جمله ارتقای تاب‌آوری شهرها و توسعه روستاها پیشرفت‌های قابل توجهی داشته است .
وی افزود : اهمیت این پیشرفت‌ها زمانی بهتر درک می‌شود که وضعیت ایران با بسیاری از کشورهای در حال توسعه که تجربه جنگ و پیامدهای ویرانگر آن را نداشته‌اند ، مقایسه شود .
عراقچی در عین حال با اشاره به ضرورت شناخت محدودیت‌ها و نیازهای توسعه‌ای کشور تصریح کرد : دستیابی به تمامی ظرفیت‌های مورد نیاز، به‌ویژه در حوزه فناوری‌های پیشرفته ، تأمین مالی بلندمدت و توسعه زیرساخت‌های شهری ، مستلزم همکاری‌های بین‌المللی و گسترش روابط سازنده با سایر کشورهاست .
وی تبادل دانش و تجربیات موفق، تقویت ظرفیت‌های فنی و تخصصی ، دسترسی به فناوری‌های متناسب با شرایط کشورهای در حال توسعه ، فراهم‌سازی منابع مالی و انتقال فناوری‌های جدید را از مؤلفه‌های ضروری تحقق پیشرفت و توسعه شهرهای پایدار برشمرد .
به گفته وزیر امور خارجه ، توسعه پایدار شهری نیازمند بهره‌گیری از ظرفیت‌های همکاری بین‌المللی است و تقویت تعاملات تخصصی می‌تواند زمینه دستیابی به دانش ، فناوری و منابع مورد نیاز برای ارتقا کیفیت سکونتگاه‌ها را فراهم کند .
وی افزود : اهمیت این پیشرفت‌ها زمانی بهتر درک می‌شود که وضعیت ایران با بسیاری از کشورهای در حال توسعه که تجربه جنگ و پیامدهای ویرانگر آن را نداشته‌اند ، مقایسه شود .
عراقچی در عین حال با اشاره به ضرورت شناخت محدودیت‌ها و نیازهای توسعه‌ای کشور تصریح کرد : دستیابی به تمامی ظرفیت‌های مورد نیاز، به‌ویژه در حوزه فناوری‌های پیشرفته ، تأمین مالی بلندمدت و توسعه زیرساخت‌های شهری ، مستلزم همکاری‌های بین‌المللی و گسترش روابط سازنده با سایر کشورهاست .
وی تبادل دانش و تجربیات موفق، تقویت ظرفیت‌های فنی و تخصصی ، دسترسی به فناوری‌های متناسب با شرایط کشورهای در حال توسعه ، فراهم‌سازی منابع مالی و انتقال فناوری‌های جدید را از مؤلفه‌های ضروری تحقق پیشرفت و توسعه شهرهای پایدار برشمرد .
به گفته وزیر امور خارجه ، توسعه پایدار شهری نیازمند بهره‌گیری از ظرفیت‌های همکاری بین‌المللی است و تقویت تعاملات تخصصی می‌تواند زمینه دستیابی به دانش ، فناوری و منابع مورد نیاز برای ارتقا کیفیت سکونتگاه‌ها را فراهم کند .
گسترش همکاری با اسکان بشر ملل متحد ؛ از مسکن پایدار تا مدیریت مخاطرات اقلیمی
عراقچی با تأکید بر اهتمام وزارت امور خارجه به گسترش همکاری‌های دوستانه با کشورهای همکار و نهادهای بین‌المللی و منطقه‌ای، به‌ویژه برنامه‌ها و کارگزاری‌های تخصصی سازمان ملل متحد، اظهار کرد : همکاری‌های هدفمند در حوزه اسکان بشر ، در صورتی که رویکردی عملیاتی و متناسب با اولویت‌های ملی داشته باشند ، می‌توانند زمینه‌ساز بهبود سیاست‌گذاری ، ارتقا ظرفیت‌های تخصصی و پیشبرد اهداف توسعه پایدار شهری در کشور شوند .
وی با اشاره به سابقه قابل توجه همکاری جمهوری اسلامی ایران در حوزه اسکان بشر افزود : این پیشینه ، بستر مناسبی برای گسترش تعاملات در حوزه‌های جدید و پاسخگویی به نیازهای در حال تحول کشور فراهم کرده است .
وزیر امور خارجه توسعه دامنه فعالیت‌های دفتر برنامه اسکان بشر ملل متحد در ایران را از ظرفیت‌های قابل پیگیری دانست و گفت: این همکاری‌ها می‌تواند با هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط و بر اساس نیازها و اولویت‌های توسعه‌ای کشور ، به حوزه‌های گسترده‌تری از جمله توسعه مسکن پایدار ، مدیریت بلایا و مخاطرات طبیعی و اقلیمی، مقابله با طوفان‌های گردوغبار و تبادل تجربیات تخصصی گسترش یابد .
عراقچی تأکید کرد : تحقق این ظرفیت‌ها مستلزم شناسایی دقیق زمینه‌های همکاری ، تعیین اولویت‌های مشترک ، تدوین طرح‌ها و برنامه‌های اجرایی مشخص و توجه به نتایج حاصل از اجرای آن‌هاست .
وی همچنین آمادگی وزارت امور خارجه را برای کمک به گسترش و تقویت این روند از طریق تعامل سازنده با کشورهای دوست و علاقه‌مند و تسهیل ارتباط با نهادهای بین‌المللی اعلام کرد .
وی با اشاره به سابقه قابل توجه همکاری جمهوری اسلامی ایران در حوزه اسکان بشر افزود : این پیشینه ، بستر مناسبی برای گسترش تعاملات در حوزه‌های جدید و پاسخگویی به نیازهای در حال تحول کشور فراهم کرده است .
وزیر امور خارجه توسعه دامنه فعالیت‌های دفتر برنامه اسکان بشر ملل متحد در ایران را از ظرفیت‌های قابل پیگیری دانست و گفت: این همکاری‌ها می‌تواند با هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط و بر اساس نیازها و اولویت‌های توسعه‌ای کشور ، به حوزه‌های گسترده‌تری از جمله توسعه مسکن پایدار ، مدیریت بلایا و مخاطرات طبیعی و اقلیمی، مقابله با طوفان‌های گردوغبار و تبادل تجربیات تخصصی گسترش یابد .
عراقچی تأکید کرد : تحقق این ظرفیت‌ها مستلزم شناسایی دقیق زمینه‌های همکاری ، تعیین اولویت‌های مشترک ، تدوین طرح‌ها و برنامه‌های اجرایی مشخص و توجه به نتایج حاصل از اجرای آن‌هاست .
وی همچنین آمادگی وزارت امور خارجه را برای کمک به گسترش و تقویت این روند از طریق تعامل سازنده با کشورهای دوست و علاقه‌مند و تسهیل ارتباط با نهادهای بین‌المللی اعلام کرد .
گره‌های اداری در مسیر همکاری‌های بین‌المللی باید گشوده شوند
وزیر امور خارجه در ادامه با تأکید بر ضرورت اصلاح موانع داخلی اجرای طرح‌های مشترک ، شناخت دقیق ضعف‌ها و چالش‌های ساختاری را پیش‌شرط بهره‌گیری مؤثر از ظرفیت‌های همکاری بین‌المللی دانست .
عراقچی تصریح کرد : برای سرعت‌بخشیدن به طرح‌هایی که با همکاری و حمایت سایر کشورها و نهادهای بین‌المللی قابلیت اجرا در ایران را دارند ، باید موانع اداری و گلوگاه‌های نظام اداری کشور برطرف شود .
وی با هشدار نسبت به پیامدهای کندی فرآیندهای تصمیم‌گیری تأکید کرد که نباید اجازه داد تهیه و اجرای طرح‌های سازنده و همکاری با دیگر کشورها به دلیل ضعف ساختار اداری و کندی نظام تصمیم‌گیری بیش از اندازه طولانی شود .
این بخش از سخنان وزیر امور خارجه ، ضرورت توجه هم‌زمان به دو سوی همکاری‌های توسعه‌ای را برجسته کرد ؛ از یک‌سو گسترش تعاملات بین‌المللی برای دسترسی به منابع مالی ، دانش و فناوری و از سوی دیگر ، اصلاح فرآیندهای داخلی برای تبدیل فرصت‌های همکاری به طرح‌های اجرایی و نتایج ملموس .
عراقچی در پایان سخنان خود ، ضمن قدردانی از اهتمام فرزانه صادق ، وزیر راه و شهرسازی و همکاران وی و گرامیداشت روز جهانی اسکان بشر ، بار دیگر بر آمادگی وزارت امور خارجه برای تسهیل و توسعه همکاری‌ها با برنامه‌ها و کارگزاری‌های تخصصی سازمان ملل متحد ، از جمله برنامه اسکان بشر ملل متحد و کشورهای دوست تأکید کرد .
وی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر ، حمل‌ونقل پاک ، افزایش تاب‌آوری بیمارستان‌ها ، مدارس و مراکز آموزشی و ارتقای تاب‌آوری شهرها در برابر طوفان‌های گردوغبار را از دیگر حوزه‌های دارای ظرفیت همکاری مشترک برشمرد .
وزیر امور خارجه ابراز امیدواری کرد که با تقویت این همکاری‌ها، گام‌های مؤثرتری در مسیر تأمین مسکن مناسب، بازسازی و افزایش تاب‌آوری سکونتگاه‌ها و ارتقای کیفیت زندگی مردم برداشته شود.
بر این اساس، پیام محوری سخنان عراقچی در روز جهانی اسکان بشر را می‌توان در ضرورت پیوند میان حفاظت از سکونتگاه‌های انسانی، توسعه همکاری‌های بین‌المللی و رفع موانع داخلی اجرای طرح‌های توسعه‌ای جست‌وجو کرد؛ مسیری که تحقق اهداف آن، علاوه بر دسترسی به منابع و فناوری‌های نوین، به تصمیم‌گیری به‌موقع، هماهنگی نهادی و تبدیل ظرفیت‌های همکاری به اقدامات اجرایی نیاز دارد.
عراقچی تصریح کرد : برای سرعت‌بخشیدن به طرح‌هایی که با همکاری و حمایت سایر کشورها و نهادهای بین‌المللی قابلیت اجرا در ایران را دارند ، باید موانع اداری و گلوگاه‌های نظام اداری کشور برطرف شود .
وی با هشدار نسبت به پیامدهای کندی فرآیندهای تصمیم‌گیری تأکید کرد که نباید اجازه داد تهیه و اجرای طرح‌های سازنده و همکاری با دیگر کشورها به دلیل ضعف ساختار اداری و کندی نظام تصمیم‌گیری بیش از اندازه طولانی شود .
این بخش از سخنان وزیر امور خارجه ، ضرورت توجه هم‌زمان به دو سوی همکاری‌های توسعه‌ای را برجسته کرد ؛ از یک‌سو گسترش تعاملات بین‌المللی برای دسترسی به منابع مالی ، دانش و فناوری و از سوی دیگر ، اصلاح فرآیندهای داخلی برای تبدیل فرصت‌های همکاری به طرح‌های اجرایی و نتایج ملموس .
عراقچی در پایان سخنان خود ، ضمن قدردانی از اهتمام فرزانه صادق ، وزیر راه و شهرسازی و همکاران وی و گرامیداشت روز جهانی اسکان بشر ، بار دیگر بر آمادگی وزارت امور خارجه برای تسهیل و توسعه همکاری‌ها با برنامه‌ها و کارگزاری‌های تخصصی سازمان ملل متحد ، از جمله برنامه اسکان بشر ملل متحد و کشورهای دوست تأکید کرد .
وی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر ، حمل‌ونقل پاک ، افزایش تاب‌آوری بیمارستان‌ها ، مدارس و مراکز آموزشی و ارتقای تاب‌آوری شهرها در برابر طوفان‌های گردوغبار را از دیگر حوزه‌های دارای ظرفیت همکاری مشترک برشمرد .
وزیر امور خارجه ابراز امیدواری کرد که با تقویت این همکاری‌ها، گام‌های مؤثرتری در مسیر تأمین مسکن مناسب، بازسازی و افزایش تاب‌آوری سکونتگاه‌ها و ارتقای کیفیت زندگی مردم برداشته شود.
بر این اساس، پیام محوری سخنان عراقچی در روز جهانی اسکان بشر را می‌توان در ضرورت پیوند میان حفاظت از سکونتگاه‌های انسانی، توسعه همکاری‌های بین‌المللی و رفع موانع داخلی اجرای طرح‌های توسعه‌ای جست‌وجو کرد؛ مسیری که تحقق اهداف آن، علاوه بر دسترسی به منابع و فناوری‌های نوین، به تصمیم‌گیری به‌موقع، هماهنگی نهادی و تبدیل ظرفیت‌های همکاری به اقدامات اجرایی نیاز دارد.
