به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، جلسه راهبری بررسی مطالعات بخش نخست «طرح ویژه حفاظت و احیای بافت تاریخی – فرهنگی شهر قزوین» با تاکید بر بازگرداندن سرزندگی و حیات اجتماعی به بافت تاریخی قزوین برگزار شد .
جلسه راهبری بررسی مطالعات بخش نخست «طرح ویژه حفاظت و احیای بافت تاریخی – فرهنگی شهر قزوین» روز ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵ به میزبانی سیداحمد حسینی‌نیا ، مدیرکل دفتر ترویج معماری ، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش و با حضور معاون شهرسازی و معماری و رئیس اداره طرح‌های کالبدی اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین ، معاون شهرسازی و معماری و رئیس اداره طرح‌های توسعه اجرایی شهرداری قزوین، و نماینده اداره کل میراث فرهنگی استان ، برگزار شد .
بر اساس اعلام دفتر ترویج معماری ، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش ، بافت تاریخی شهر قزوین با مساحت مصوب حدود ۵۲۴ هکتار، نزدیک به ۹ درصد از مساحت این شهر را در بر می‌گیرد و به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم تاریخی ، فرهنگی و هویتی شهر، واجد ارزش‌های برجسته معماری و شهرسازی است . پیوستگی نسبی ساختار بافت ، حضور بناها و مجموعه‌های تاریخی ارزشمند ، بازار و فضاهای عمومی تاریخی و استمرار فعالیت‌های سکونتی و اقتصادی ، از مهم‌ترین ویژگی‌های این محدوده به شمار می‌رود .
این بافت افزون بر برخورداری از ارزش‌های کالبدی و میراثی ، بخشی از حافظه جمعی و هویت تاریخی شهر قزوین را شکل می‌دهد . از این‌رو ، حفاظت و احیای آن مستلزم رویکردی یکپارچه است که ضمن صیانت از ارزش‌های تاریخی و معماری ، به ارتقای کیفیت زندگی ، تقویت فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی و تداوم حضور ساکنان در محدوده تاریخی توجه داشته باشد .
قرارداد تهیه این طرح در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، به کارفرمایی اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین ، به مشاور تهیه‌کننده طرح ابلاغ شد . از جمله اهداف کمی و کیفی طرح می‌توان به تأکید بر یکپارچگی بافت‌های شهری با لحاظ ویژگی‌های بافت تاریخی – فرهنگی ، تهیه سندی پشتیبان برای حفاظت از بناهای موجود و فراهم‌کردن زمینه‌های حفاظت ، احیا و بازآفرینی شهری در بافت‌های تاریخی – فرهنگی اشاره کرد .
همچنین جلوگیری از انجام مطالعات موازی در فرایند تصمیم‌سازی و تصویب طرح‌های مرتبط، تقویت مشارکت نهادهای محلی ، ارتقای ظرفیت رقابت‌پذیری شهرها در زمینه صیانت از بافت‌های تاریخی ـ فرهنگی ، توسعه آموزش‌های حرفه‌ای و دانشگاهی ، حفاظت از ارزش‌های میراثی و تاریخی ، تقویت هویت و فرهنگ تاریخی ، پویایی اقتصادی و اجتماعی بافت و رونق ساخت‌وساز و مرمت در محدوده تاریخی ، از دیگر اهداف این طرح به شمار می‌رود .
بافت تاریخی قزوین از ویژگی‌های مهمی همچون پیوستگی ساختاری و برخورداری از آثار تاریخی ارزشمند برخوردار است . با این‌حال ، هم‌پوشانی حدود ۸۰ درصدی محدوده بافت تاریخی با بافت فرسوده شهر ، محدودیت بهره‌مندی از برخی مصوبات و اعتبارات مرتبط با بازسازی و احیای شهری و توجیه‌ناپذیری اقتصادی سرمایه‌گذاری در حوزه مسکن، با توجه به قیمت بالای زمین و محدودیت‌های تراکمی ، از جمله چالش‌های شناسایی‌شده در این محدوده است . رفع این مسائل مستلزم هماهنگی میان سیاست‌های حفاظت از میراث تاریخی ، ضوابط شهرسازی و معماری و سازوکارهای تأمین مالی و حمایت از نوسازی و مرمت است .
در این نشست ، سید احمد حسینی‌نیا ، مدیرکل دفتر ترویج معماری ، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش ، بر ضرورت جلب مشارکت و بهره‌گیری از ظرفیت همه ذی‌نفعان و ذی‌نفوذان در فرایند تهیه و اجرای طرح تأکید کرد و گفت : باید بخشی‌نگری را کنار بگذاریم و با مشارکت و همکاری همه ذی‌نفعان و ذی‌نفوذان ، برای حل مسائل بافت تاریخی به راهکارهای مشترک برسیم .
وی با تأکید بر ضرورت اتخاذ رویکردی مسئله‌محور در تدوین طرح افزود : در گام نخست ، باید مسائل و مشکلات محدوده به‌صورت دقیق احصا شود و در گام بعدی، زمینه بازگرداندن سرزندگی و سکونت به بافت تاریخی فراهم شود .
به گفته حسینی نیا ، کیفیت زندگی در بافت تاریخی در صدر اهداف این طرح قرار دارد و متناسب با آن ، ایجاد مزیت برای احیا و ماندگاری سکونت در این محدوده از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است .
مدیرکل دفتر ترویج معماری ، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش با تاکید بر اینکه جریان زندگی هم اکنون در بافت تاریخی قزوین برقرار است ، بر ضرورت بازگرداندن حیات اجتماعی به بافت تاریخی تاکید کرد : باید سرزندگی را به بافت بازگردانیم . به‌گونه‌ای که مردم آن را ترک نکنند و زمینه حضور مستمر ساکنان و تداوم فعالیت‌های شهری در آن فراهم شود .
بر اساس برنامه‌ریزی انجام شده ، طرح پس از بررسی و تأیید در کمیته استانی شورای راهبری ، با حضور نمایندگان استانداری ، سازمان میراث فرهنگی ، شهرداری قزوین ، اداره کل راه و شهرسازی استان و انجمن‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در حوزه بافت تاریخی و باغستان‌های سنتی ، در کمیته فنی سه شورای عالی شهرسازی و معماری بررسی خواهد شد و در نهایت ، برای تصویب به شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ارائه می‌شود .
