به گزارش پرتال بازآفرینی شهری ، تبریز ، شهری با پیشینهای درخشان در تاریخ ایران و نمادی از پویایی اجتماعی و فرهنگی ، امروز در نقطهای قرار گرفته است که صیانت از میراث تاریخی آن باید همزمان با ارتقای ایمنی و کیفیت زندگی شهروندان دنبال شود . تجربه سفر اخیرم به این شهر و بازدید از برخی پروژهها و محلات هدف بازآفرینی شهری ، نشان داد که تبریز ظرفیت آن را دارد که به الگویی موفق در پیوند میان هویت تاریخی ، توسعه شهری و مدیریت مخاطرات تبدیل شود .
بازآفرینی شهری در تبریز تلاشی چندبعدی برای ارتقای زیستپذیری شهری ، کاهش مخاطرات و تقویت سرمایههای فرهنگی شهر است . در این چارچوب ، میتوان سه محور مهم را در مسیر بازآفرینی تبریز مورد توجه قرار داد .
نخست ، بهرهگیری از ظرفیت پروژههای فرهنگی و تاریخی بهعنوان موتور محرک بازآفرینی شهری است . محدوده مقابل مسجد کبود یکی از نقاط مهمی است که میتواند با تعریف پروژههای فرهنگی شاخص ، به کانونی برای احیای حیات شهری تبدیل شود . ایجاد فضاهایی همچون تالار نمایشهای آیینی با الهام از معماری و هنر ایرانی ، نهتنها به غنای فرهنگی شهر کمک میکند بلکه میتواند زمینهساز تحرک اقتصادی و ارتقای کیفیت محیط شهری در این محدوده باشد .
دومین محور ، توجه به ظرفیتهای تاریخی و تمدنی تبریز است . مجموعه تاریخی ربع رشیدی بهعنوان یکی از درخشانترین نمادهای تمدن علمی ایران ، ظرفیت آن را دارد که با رویکردی هوشمندانه در بازآفرینی شهری احیا شود . احیای این مجموعه میتواند علاوه بر صیانت از میراث ارزشمند تاریخی ، به شکلگیری یک قطب فرهنگی ، علمی و گردشگری در تبریز منجر شود و پیوندی معنادار میان گذشته درخشان شهر و آینده آن برقرار کند .
اما در کنار این ظرفیتها ، یکی از مهمترین اولویتهای مدیریت شهری و دستگاههای مسئول ، توجه به سکونتگاههای ناپایدار و محدودههای پرخطر شهری است . در برخی نقاط شهر بهویژه در سکونتگاههای غیررسمی ، ساختوسازهای غیرمجاز در پهنههای پرخطر به تهدیدی جدی برای ایمنی شهروندان تبدیل شده است . محله ملازینال نمونهای روشن از این وضعیت است ؛ جایی که بخشی از ساختوسازها در محدودههای پرمخاطره شکل گرفته و ضرورت مداخله فوری و ساماندهی آن بیش از پیش احساس میشود . در چنین شرایطی ، برخورد قاطع با ساختوسازهای غیرمجاز در پهنههای پرخطر ، ضرورتی اجتنابناپذیر است. شهرداری ، سازمان نظام مهندسی و دستگاههای نظارتی باید با دقت و مسئولیتپذیری بیشتری نسبت به کنترل ساختوسازها اقدام کنند تا از شکلگیری مخاطرات جدید در بافتهای شهری جلوگیری شود .
اما یکی از مهمترین دستاوردهای سفر ، تعیین تکلیف نهایی و تصویب مدل اجرایی برای عملیات اجرایی ساخت دو هزار و پانصد واحد مسکونی در «شهرک جوانان» بود . این پروژه که اکنون در صدر اولویتهای ملی و استانی قرار دارد ، با رویکرد «گروهساخت» مدیریت اجرا را به دستان توانمند خود شهروندان میسپارد .
انتظار میرود نمایندگان مجلس شورای اسلامی با پیشبینی ردیفهای اعتباری مشخص و حمایت از تأمین منابع مالی موردنیاز ، نقش مؤثرتری در ساماندهی پهنههای پرخطر در سطح کشور ایفا کنند . تأمین مالی تسهیلات کمبهره ، وامهای ارزانقیمت و کمکهای بلاعوض برای ساکنان این مناطق، از الزامات پیشبرد این برنامههاست .
در عین حال ، رویکرد اصلی باید بر مشارکت مردم و توانمندسازی جوامع محلی استوار باشد ؛ بهگونهای که با ارتقا ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی ساکنان ، زمینه مشارکت مؤثر آنان در فرآیند ساماندهی و تأمین بخشی از منابع موردنیاز فراهم شود . تحقق این رویکرد مشارکتی میتواند ضمن افزایش اثربخشی مداخلات، به پایداری نتایج و تقویت مسئولیتپذیری اجتماعی در مدیریت پهنههای پرخطر منجر شود .
بدیهی است تحقق چنین برنامهای نیازمند هماهنگی میان دستگاههای مختلف است و ستاد بازآفرینی شهری استان در این میان نقش مهمی در همافزایی میان نهادهای اجرایی و خدماترسان ایفا میکند .
