استفاده از مشوق‌های تراکمی برای تسهیل بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده از جنگ در تهران ، با پرسش‌هایی درباره نحوه اجرای مصوبات ، انتقال تراکم میان پلاک‌ها و میزان انطباق اقدامات انجام شده با ضوابط شهرسازی همراه شده است ؛ موضوعی که ضرورت شفاف‌سازی عملکرد اجرایی ، مشخص‌شدن مبدأ و مقصد تراکم‌های انتقال‌یافته و تقویت نظارت بر تصمیمات شهرسازی را در کانون توجه قرار داده است .
به گزارش پرتال بازآفرینی شهری، غلامرضا کاظمیان ، معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ، در نشست «دوشنبه‌های خبری» این وزارتخانه که روز دوشنبه ۴ آبان برگزار شد ، با تشریح ضوابط بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده از جنگ ، بر ضرورت نظارت دقیق بر اجرای مشوق‌های تراکمی و جلوگیری از گسترش ساخت‌وسازهای خارج از چارچوب مصوبات قانونی تأکید کرد .
وی با اشاره به خسارت‌های واردشده به ساختمان‌های مسکونی و مراکز فعالیت اقتصادی در جریان جنگ اظهار کرد که دولت و دستگاه‌های مسئول باید از ظرفیت‌ها و ابزارهای قانونی موجود برای کمک به بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده و جبران خسارت‌های واردشده به شهروندان استفاده کنند .
به گزارش پرتال بازآفرینی شهری، غلامرضا کاظمیان ، معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ، در نشست «دوشنبه‌های خبری» این وزارتخانه که روز دوشنبه ۴ آبان برگزار شد ، با تشریح ضوابط بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده از جنگ ، بر ضرورت نظارت دقیق بر اجرای مشوق‌های تراکمی و جلوگیری از گسترش ساخت‌وسازهای خارج از چارچوب مصوبات قانونی تأکید کرد .
وی با اشاره به خسارت‌های واردشده به ساختمان‌های مسکونی و مراکز فعالیت اقتصادی در جریان جنگ اظهار کرد که دولت و دستگاه‌های مسئول باید از ظرفیت‌ها و ابزارهای قانونی موجود برای کمک به بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده و جبران خسارت‌های واردشده به شهروندان استفاده کنند .
مشوق‌های تراکمی ؛ ابزاری محدود برای جبران خسارت
کاظمیان با اشاره به مصوبات کمیسیون ماده ۵ شهر تهران برای تسهیل بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده توضیح داد که در چارچوب این مصوبات ، مشوق‌هایی برای کمک به مالکان ساختمان‌های مشمول پیش‌بینی شده است .
وی افزود که در بررسی ساختمان‌های آسیب‌دیده ، شدت خسارت ، وضعیت سازه و نوع کاربری ساختمان‌ها مورد توجه قرار گرفته و ضوابط مربوط به بازسازی، متناسب با شرایط تعیین‌شده در مصوبات قانونی اعمال می‌شود .
معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به امکان اعطای مشوق تراکمی تا سقف ۵۰ درصد تراکم مجاز تأکید کرد که این امتیاز صرفاً برای تعداد مشخص و محدودی از پلاک‌های مشمول مصوبه پیش‌بینی شده است .
به گفته وی ، مشوق تراکمی نباید به راهکاری عمومی برای جبران تمامی خسارت‌های ناشی از جنگ تبدیل شود و استفاده از آن باید در چارچوب اهداف و محدودیت‌های تعیین‌شده صورت گیرد .
کاظمیان تصریح کرد که نمی‌توان از ظرفیت تشویقی تعیین‌شده برای جبران خسارت یک پلاک، به‌عنوان ابزاری برای تأمین سایر هزینه‌ها یا خسارت‌های نامرتبط استفاده کرد .
وی افزود که در بررسی ساختمان‌های آسیب‌دیده ، شدت خسارت ، وضعیت سازه و نوع کاربری ساختمان‌ها مورد توجه قرار گرفته و ضوابط مربوط به بازسازی، متناسب با شرایط تعیین‌شده در مصوبات قانونی اعمال می‌شود .
معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به امکان اعطای مشوق تراکمی تا سقف ۵۰ درصد تراکم مجاز تأکید کرد که این امتیاز صرفاً برای تعداد مشخص و محدودی از پلاک‌های مشمول مصوبه پیش‌بینی شده است .
به گفته وی ، مشوق تراکمی نباید به راهکاری عمومی برای جبران تمامی خسارت‌های ناشی از جنگ تبدیل شود و استفاده از آن باید در چارچوب اهداف و محدودیت‌های تعیین‌شده صورت گیرد .
کاظمیان تصریح کرد که نمی‌توان از ظرفیت تشویقی تعیین‌شده برای جبران خسارت یک پلاک، به‌عنوان ابزاری برای تأمین سایر هزینه‌ها یا خسارت‌های نامرتبط استفاده کرد .
انتقال تراکم میان پلاک‌ها ؛ ضرورت تعیین دقیق مبدأ و مقصد
دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تشریح سازوکار استفاده از مشوق‌های تراکمی توضیح داد که در برخی موارد ، به دلیل محدودیت‌های فنی و ملاحظات شهرسازی ، امکان استفاده از تمام ظرفیت تشویقی در پلاک آسیب‌دیده وجود ندارد .
وی افزود که در چنین شرایطی، مطابق ضوابط مصوب ، امکان انتقال تراکم به پلاک‌های دیگر پیش‌بینی شده است ؛ بااین‌حال ، این انتقال باید در چارچوب مشخص و با قابلیت نظارت و ارزیابی انجام شود .
کاظمیان با تأکید بر اهمیت شفافیت در این فرایند اظهار کرد که لازم است مشخص باشد چه میزان تراکم از کدام پلاک مبدأ به کدام پلاک مقصد منتقل شده است تا امکان بررسی انطباق اقدامات با مصوبات قانونی وجود داشته باشد .
وی همچنین تأکید کرد که انتقال تراکم نباید موجب افزایش خارج از ضابطه ظرفیت ساختمانی شهر یا گسترش دامنه استفاده از مشوق‌ها به پلاک‌های غیرمشمول شود .
وی افزود که در چنین شرایطی، مطابق ضوابط مصوب ، امکان انتقال تراکم به پلاک‌های دیگر پیش‌بینی شده است ؛ بااین‌حال ، این انتقال باید در چارچوب مشخص و با قابلیت نظارت و ارزیابی انجام شود .
کاظمیان با تأکید بر اهمیت شفافیت در این فرایند اظهار کرد که لازم است مشخص باشد چه میزان تراکم از کدام پلاک مبدأ به کدام پلاک مقصد منتقل شده است تا امکان بررسی انطباق اقدامات با مصوبات قانونی وجود داشته باشد .
وی همچنین تأکید کرد که انتقال تراکم نباید موجب افزایش خارج از ضابطه ظرفیت ساختمانی شهر یا گسترش دامنه استفاده از مشوق‌ها به پلاک‌های غیرمشمول شود .
ابهام در گزارش عملکرد و نحوه اجرای مصوبات بازسازی
معاون وزیر راه و شهرسازی در ادامه با اشاره به بررسی عملکرد شهرداری تهران در اجرای مصوبات بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده ، از وجود ابهاماتی درباره نحوه استفاده از ظرفیت‌های تشویقی و میزان انطباق اقدامات انجام‌شده با ضوابط مصوب سخن گفت .
وی توضیح داد که اطلاعات ارائه‌شده درباره اجرای مصوبات و انتقال تراکم ، برای ارزیابی دقیق تمامی اقدامات کافی نبوده و لازم است گزارش‌های روشن و مستندی درباره عملکرد اجرایی ارائه شود .
کاظمیان با اشاره به پیگیری موضوع در کمیسیون ماده ۵ شهر تهران تأکید کرد که بررسی دقیق نحوه اجرای مصوبات ، شناسایی مشکلات احتمالی و تعیین تکلیف موارد اختلافی باید بر اساس اطلاعات معتبر و قابل ارزیابی انجام گیرد .
وی افزود که گزارش عملکرد بازسازی و پیشنهادهای اصلاحی مرتبط با مصوبات باید در مراجع قانونی بررسی شوند تا ضمن کمک به تسریع بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده ، از بروز مشکلات جدید در نظام مدیریت توسعه شهری جلوگیری شود .
وی توضیح داد که اطلاعات ارائه‌شده درباره اجرای مصوبات و انتقال تراکم ، برای ارزیابی دقیق تمامی اقدامات کافی نبوده و لازم است گزارش‌های روشن و مستندی درباره عملکرد اجرایی ارائه شود .
کاظمیان با اشاره به پیگیری موضوع در کمیسیون ماده ۵ شهر تهران تأکید کرد که بررسی دقیق نحوه اجرای مصوبات ، شناسایی مشکلات احتمالی و تعیین تکلیف موارد اختلافی باید بر اساس اطلاعات معتبر و قابل ارزیابی انجام گیرد .
وی افزود که گزارش عملکرد بازسازی و پیشنهادهای اصلاحی مرتبط با مصوبات باید در مراجع قانونی بررسی شوند تا ضمن کمک به تسریع بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده ، از بروز مشکلات جدید در نظام مدیریت توسعه شهری جلوگیری شود .
نگرانی از تسری مشوق‌ها به ساخت‌وسازهای غیرمشمول
دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نگرانی‌های مطرح‌شده درباره گسترش دامنه استفاده از مشوق‌های تراکمی تأکید کرد که تسهیلات مصوب برای شرایط خاص بازسازی ، نباید به افزایش عمومی تراکم ساختمانی در تهران منجر شود .
وی توضیح داد که افزایش ۵۰ درصدی تراکم، راهکاری استثنایی برای جبران خسارت پلاک‌های مشخص بوده و استفاده از آن برای تأمین هزینه‌های دیگر یا تسری آن به ساختمان‌های خارج از دامنه مصوبه ، با اهداف اولیه این سیاست انطباق ندارد .
کاظمیان همچنین با اشاره به ضرورت تفکیک شرایط بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده در دوره‌های مختلف جنگ ، بر لزوم بررسی قانونی هرگونه پیشنهاد جدید یا تغییر در دامنه شمول مشوق‌ها تأکید کرد .
به گفته وی ، بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده ضرورتی انکارناپذیر است ، اما این ضرورت نباید موجب نادیده‌گرفتن ضوابط شهرسازی و افزایش بارگذاری‌های خارج از ظرفیت‌های تعیین‌شده شود .
وی توضیح داد که افزایش ۵۰ درصدی تراکم، راهکاری استثنایی برای جبران خسارت پلاک‌های مشخص بوده و استفاده از آن برای تأمین هزینه‌های دیگر یا تسری آن به ساختمان‌های خارج از دامنه مصوبه ، با اهداف اولیه این سیاست انطباق ندارد .
کاظمیان همچنین با اشاره به ضرورت تفکیک شرایط بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده در دوره‌های مختلف جنگ ، بر لزوم بررسی قانونی هرگونه پیشنهاد جدید یا تغییر در دامنه شمول مشوق‌ها تأکید کرد .
به گفته وی ، بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده ضرورتی انکارناپذیر است ، اما این ضرورت نباید موجب نادیده‌گرفتن ضوابط شهرسازی و افزایش بارگذاری‌های خارج از ظرفیت‌های تعیین‌شده شود .
تأکید بر تقویت نظارت شورای عالی شهرسازی و معماری
معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به جایگاه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در نظارت بر تصمیمات توسعه شهری تأکید کرد که اجرای مصوبات کمیسیون‌های ماده ۵ باید به‌صورت مستمر پایش شود .
وی افزود که روند توسعه و ساخت‌وساز نباید بدون هماهنگی با ضوابط و مصوبات قانونی انجام گیرد و تصمیماتی که موجب افزایش تراکم یا تغییر ظرفیت‌های شهری خارج از چارچوب مصوبات شورای عالی می‌شوند، باید مورد بررسی قرار گیرند .
کاظمیان با اشاره به حساسیت رئیس‌جمهور نسبت به موضوعات توسعه شهری و ساخت‌وساز، از ضرورت تقویت نظارت بر اجرای مصوبات و ارائه گزارش اقدامات انجام‌شده به شورای عالی شهرسازی و معماری سخن گفت .
وی تأکید کرد که نظارت مؤثر مستلزم دسترسی به اطلاعات دقیق ، ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی و شناسایی موارد احتمالی مغایرت با ضوابط مصوب است .
وی افزود که روند توسعه و ساخت‌وساز نباید بدون هماهنگی با ضوابط و مصوبات قانونی انجام گیرد و تصمیماتی که موجب افزایش تراکم یا تغییر ظرفیت‌های شهری خارج از چارچوب مصوبات شورای عالی می‌شوند، باید مورد بررسی قرار گیرند .
کاظمیان با اشاره به حساسیت رئیس‌جمهور نسبت به موضوعات توسعه شهری و ساخت‌وساز، از ضرورت تقویت نظارت بر اجرای مصوبات و ارائه گزارش اقدامات انجام‌شده به شورای عالی شهرسازی و معماری سخن گفت .
وی تأکید کرد که نظارت مؤثر مستلزم دسترسی به اطلاعات دقیق ، ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی و شناسایی موارد احتمالی مغایرت با ضوابط مصوب است .
بازسازی با رعایت حقوق شهروندان و ضوابط شهرسازی
آنچه از اظهارات معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی بر می‌آید ، ضرورت ایجاد توازن میان تسریع بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده و صیانت از ضوابط توسعه شهری است .
در این چارچوب ، مشوق‌های تراکمی زمانی می‌توانند به تحقق اهداف بازسازی کمک کنند که نحوه تخصیص و انتقال آن‌ها شفاف ، محدوده استفاده از آن‌ها مشخص و اقدامات اجرایی قابل نظارت باشد ؛ موضوعی که علاوه بر حمایت از مالکان آسیب‌دیده ، از تبدیل تسهیلات موقت بازسازی به عاملی برای افزایش تراکم خارج از ظرفیت و تشدید مشکلات کالبدی و زیرساختی تهران جلوگیری خواهد کرد .
در این چارچوب ، مشوق‌های تراکمی زمانی می‌توانند به تحقق اهداف بازسازی کمک کنند که نحوه تخصیص و انتقال آن‌ها شفاف ، محدوده استفاده از آن‌ها مشخص و اقدامات اجرایی قابل نظارت باشد ؛ موضوعی که علاوه بر حمایت از مالکان آسیب‌دیده ، از تبدیل تسهیلات موقت بازسازی به عاملی برای افزایش تراکم خارج از ظرفیت و تشدید مشکلات کالبدی و زیرساختی تهران جلوگیری خواهد کرد .
